اما مسعودى موثق بودن اين حديث را مورد ترديد قرار مىدهد و مدعى است كه روايت مذكور فقط از طريق سليم نقل شده است ( ( 59 ) ) . گرچه علماى اماميه مانند كلينى ، نعمانى و طوسى ( ( 60 ) ) حديث فوق را از سليم بن قيس روايت كردهاند لكن ديگران نيز به نقل آن پرداخته و مورد تأييد نيز قرار گرفته است ( ( 61 ) ) . بعلاوه ، صدوق نيز حديث بالا را از على ( ع ) روايت مىكند ( ( 62 ) ) ، و حديث نبوى ديگرى را به سند خود از عبد الله بن عباس نقل مىكند :
« من آقاى پيامبرانم و على آقاى امناء من ، كه دوازده نفرند ، نخستين آنها على ، و آخرين آنها قائم است . » ( ( 63 ) )
اضافه بر اين ، علماى اماميه احاديث متعددى را منسوب به امامانشان در تأييد اين نكته كه امام دوازدهم قائم مهدى است روايت مىكنند ( ( 64 ) ) . ذكر اين نكته از حضرمى ( قرن سوم / نهم ) مفيد به نظر مىرسد . وى حديثى نقل مىكند كه در آن لقب قائم را به امامى كه قيام مسلحانه كند نام مىبرد ( ( 65 ) ) . در همان اثنا ، بويژه در آثار صفار ( متوفى 290 / 902 ) ديگر احاديث نيز لقب مهدى را به كار مىبرند ( ( 66 ) ) .
استفاده از اين واژه در ميان پيروان امام دهم جواد الائمه ( ع ) حيرتى را بوجود آورد كه بعضى از آنان مطمئن نبودند آيا قائم و مهدى يكى است يا نه « * » .
بنابراين ، به روايت صدوق از امام جواد ( ع ) نقل مىشود كه گفتهاند : « قائم از ماست و او مهدى مىباشد ، پيروانش در طول غيبت بايد منتظر او باشند و او را در هنگام قيام اطاعت كنند و وى سومين نسل از اعقاب من است ( ( 67 ) ) . اماميه قرن چهارم / نهم ، امام دوازدهم را قائم مهدى مىناميدند . شيخ مفيد مىگويد كه او را مهدى گفتهاند زيرا وى مردم را به فقه از ياد رفته هدايت مىكرده است ( ( 68 ) ) .
2 - 4 - 3 . نقش سياسى قائم
تاكنون اين نكته را خاطر نشان ساختيم كه ائمه ( س ) از على بن الحسين ( ع ) به بعد كلا در برابر امويان و عباسيان سياست تقيه را پيش گرفتند . بر اين اساس آنان بر تبليغ تعاليم خود تأكيد داشتند و منتظر بودند تا آگاهى مذهبى و سياسى
هامش
* . با توجه به مجموع احاديثى كه از ائمه ( س ) در دست مىباشد چنين ابهامى مورد نداشته است - ن .