خاطر صفات عاليهاى بوده كه در امام وجود داشته است ( 1 ) و اينكه :
1 . امام برترين انسان در روى زمين است .
2 . او پاكدامنترين شخص است .
3 . او پرهيزكارترين كس از محارم خداست .
4 . مسلمانان بر عظمت او متفق القولند و او را بر بقيه ترجيح مىدهند .
5 . او در بارهء خدا از سرزنش سرزنش كنندگان نمىترسد .
اين صفات است كه مأمون را به بيعت كردن با امام براى ولايتعهدى واداشت . حالا بگذاريد قسمت ديگرى از اين نامه را بشنويم :
« و اما آنچه كه شما متذكر شديد از جفايى كه در طول حكومت من متحمل شدهايد ، به جان خودم قسم ، اين رخ نداد مگر از طريق ياريتان به امين بر ضدّ من و چسبانيدن خودتان به او . و اما وقتى من او را كشتم شما مانند بردگان متفرق شديد ، بعضى اوقات پيرو ابو خالد شديد و گاهى پيرو اعرابى و گاهى پيرو ابن شكله گشتيد ، سپس به دنبال هر كسى كه شمشير بر من كشيده بود . اگر شيوهء من عفو نبود و طبيعت من تجاوز بود يكى از شما را در روى زمين زنده نمىگذاشتم ، پس همهء شما خونتان بر من حلال بود . »
مأمون جفا و حرمانى را كه در زمان او به عباسيان رسيد بيان مىكند و مىگويد آنها بودند كه امين را تأييد كردند و او را يارى نمودند و وقتى او كشته شد ، به هر كسى كه اعلان تمرّد كرد در حكومت او - مانند ابراهيم بن شكله و غيره - پيوستند و با اين كار ، قلب مأمون را پر از كينه كردند ، و اگر طبيعتش تجاوز مىبود - همان گونه كه خود مىگويد - هرآينه يك عباسى را در روى زمين باقى نمىگذاشت . ( 2 ) و اين فصل ديگرى از نامهء مأمون است :
« و اما آنچه در بارهء بيعت براى عباس فرزندم پرسيديد ، آيا شما مىخواهيد آن را كه بهتر است با آن كه بدتر است عوض كنيد ؟ واى بر شما ! عباس نوجوانى است كه هنوز به سن بلوغ نرسيده و عقل او با امور زندگى
حياة الامام علي بن موسى الرضا ( ع ) ( پژوهشى دقيق در زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 494
مساهمون: الشيخ باقر شريف القرشي
ص٤٩٤