و لم يزل فى اضيق الحبوس * حتّى رمى لهم بالكيس « 1 »
واى بر كسى كه پدر ثروتمندش بميرد . آيا اين روشن و مشهود نيست ؟
زندانش در خانهء محنت است و گفته مىشود : چه كسى مىداند كه تو پسر او هستى ؟
بنابراين او مىگويد : همسايگان من و آنهايى كه مرا مىشناسند . پس سبيل او را كندند تا از بين رفت .
آنها در مشت و لگد زدن و دور كردن او زياده روى مىكردند و او را هل مىدادند و سيلى مىزدند .
آنها او را در تنگترين زندانها نگه مىداشتند تا كيسهء پول را به سوى آنها پرتاب كند .
( 1 ) عباسيان در ظلم و جور زيادهروى مىكردند ، اموال مردم را بدون حق مىربودند و مورّخان مىگويند بعد از مرگ صاحبان ثروت ، بسيارى از حكام عباسى سعى مىكردند كه بگويند آنها وارثى ندارند به منظور تسلط بر اموال آنها . « 2 » اين رويّهء سخت بر خلاف تعاليم اسلامى است كه مىگويد آنچه از ميت به جا مانده مال و ارث اوست و براى حكام بر آن نصيبى نيست . بلى ، اگر كسى بميرد و وارثى نداشته باشد اموال او به بيت المال منتقل مىشود . شكنجه و مصادرهء اموال مردم بدون حق بر طبقهء خاصى از مردم محدود نمىشد و همانا شامل مادر خلفا نيز مىشد . قاهر عباسى مادر برادرش مقتدر را از پا آويزان نمود تا تمام اموالش را به وى انتقال بدهد و آن زن امتناع ورزيد ، اما قاهر بعد از شكنجه و آزار ، او را مجبور به اين كار كرد . « 3 »
هامش
( 1 ) الحضارة الاسلامية ، ج 1 ، ص 199 .
( 2 ) همان مأخذ ، ص 200 .
( 3 ) همان مأخذ ، ص 234 .