امّا مؤلفان كتاب دوم معتقدند كه در روزگار سليمان وپدرش ، داوود ( ع ) ، دولتي مسلمان ايجاد شد كه پايتخت آن بيت المقدّس بود ومرزهاى يقيني آن شامل تمامى سرزمينهاى شام كنونى ( سوريه وفلسطين ) وسراسر جزيرة العرب مىشد وآنان معتقدند كه خداوند متعال به سليمان ( ع ) اين امكان را داد كه بر سرزمينهاى پيش گفته فرمانروايى كند وچنان فرمانروايى به أو داد كه پس از أو كسى را سزاوار نبود « 1 » . آنگاه پس از اين در همان كتاب مىگويند : « هرگز مقتول نخواهد بود كه ملّتى مشرك در زمان سليمان بوده باشند ، همان كه فاصلههاى طولانى زمين براي أو طي مىشد وخداوند به وى حكومت بخشيد واز همه چيز به أو داد . « 2 » آنگاه آنان در كتابي ديگر سليمان ( ع ) را پيامبرى عربى پنداشتهاند « 3 » ودر عين حال در كتابي ديگر أو را از تبار إسرائيل ( ع ) دانستهاند . « 4 »
چه بسا بهتر باشد كه پيش از آنكه رأى مفسّران را در تفسير آيهء
« قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَهَبْ لِي مُلْكاً لا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ
/ گفت : پروردگار را مرا ببخشاى وچنان فرمانروايى به من بده كه پس از من كسى را نسزد كه تويى [ خداوند ] بخشاينده » [ طه ، 25 ] ، ذكر كنيم ، به نظرگاههاى پيش گفته پاسخ دهيم .
امّا دربارهء اين نظريه كه مىگويد كشورى كه سليمان از پدر خويش به ارث برد ، بسى گستردهتر از كشورى بود كه سليمان به پادشاهان جانشين خود از قبايل يهودا وإسرائيل تحويل داد ؛ واين نظريه را چنين مستدل كردهاند كه به سبب بازگشت « هدد » ، أمير أدوم از مصر وتشكيل دادن دولتي مستقل ونيز به سبب آنكه « رصين » كشورى در دمشق تشكيل وبه نفوذ إسرائيل در آنجا پايان داد ونيز به سبب رونق ونشاط مصر كه همگى در زمان سليمان ( ع ) بودهاند ، از قلمرو دولت سليمان كاست . در اين باره بايد گفت كه صاحبان چنين نظريهاى گذشته از آنكه در قضاياى مربوط به « هدد » و « رصين » واقعا تا اندازهء زيادى به تورات تكيه داشتهاند وبسيار نيز به راه مبالغه رفتهاند : چنانكه مىدانيم تورات از منابع موفّق نيست وكمترين وصفى را كه مىتوان براي آن ذكر كرد ، اين است كه بگوييم نصّى تحريف شده است « 5 » .
هامش
( 1 ) . جمال عبد الهادي ووفاء محمد رفعت ، ذرّية إبراهيم ( ع ) وبيت المقدّس ، ص 256 - 259 .
( 2 ) . پيشين ، ص 270 .
( 3 ) . جمال عبد الهادي ووفاء رفعت ، جزيرة العرب ، ج 1 / ص 80 .
( 4 ) . جمال عبد الهادي ووفاء محمد رفعت / ذرية إبراهيم ( ع ) وبيت المقدّس ، ص 255 - 256 .
( 5 ) . بقره ، 79 و 159 ؛ آل عمران ، 78 ؛ نساء ، 46 ؛ مائده ، 13 و 15 و - محمد بيومى مهران ، إسرائيل ، 3 / 136 - 379 .