همانان كه از تبار پسر او اسماعيلاند . بنابراين ، ابراهيم پيش از آن كه نياى اسرائيليان باشد ، نياى عربهاست .
دربارهء « اور » ، زيستگاه ابراهيم ، نيز مورخان دو ديدگاه دارند : برخى آن را در جنوب عراق دانستهاند « 1 » و برخى ديگر برآنند كه اين « اور » ، آن نيست كه در بابل و در كنار خليج فارس بوده است ، بلكه در عراق اعلى در جزيرهء ميان دجله و فرات جاى داشته است . و همين ديدگاه است كه دليلهاى بسيارى را پشتوانه دارد ، دليلهايى كه برخى از آنها در تورات آمده « 2 » و ما همهء آنها را در كتابمان اسرائيل ( ص 171 - 177 ) بررسى و ارزيابى كردهايم ، همهء اين دليلها نشان مىدهد كه « اور » از همسايههاى « حاران » ، و بر پايهء پارهاى ، آگاهىها و اخبار محلى - كه به سدهء چهارم ميلادى برمىگردد - از همسايههاى شرقى آن بوده است و شايد كه مقصود « اميانوس مركليوس » ، آن جا كه به قلعهاى ميان « سنجار » و « دجله » « 3 » از همان روزگاران اشاره مىكند ، همين « اور » باشد . « 4 » بر پايهء همينهاست كه ما همان ديدگاهى را مىپسنديم كه زيستگاه ابراهيم را در « حاران » مىداند و نه در « اور » مشهور در جنوب عراق . « 5 »
دربارهء روزگار ابراهيم نيز مورخان ديدگاههاى گوناگون دارند « 6 » : « يونگر » بر فاصلهء ميان سالهاى 1261 تا 1986 ق . م . انگشت نهاده است « 7 » ؛ و « ويگال » نيمههاى سدهء بيست و يكم ق . م . را روزگار ولادت ابراهيم شمرده است « 8 » ؛ اطلس « وست مينيستر » روزگار ابراهيم را ميانهء
هامش
( 1 ) . سفر پيدايش ، 11 : 28 ، 31 ، 15 : 7 ؛ سفر نحميا ، 9 : 7 ، نيز :W . Keller , op - cit , p .42 .
( 2 ) . سفر پيدايش ، 24 : 7 ، 40 ؛ 27 : 43 - 44 ، 28 : 10 ، سفر يوشع ، 24 : 2 ؛ نجيب ميخائيل ، مصر و الشرق الاولى ، 3 / 183 ؛ حسن محمود ، حضارة مصر و الشرق القديم ، 349 ؛ نيز :J . Finegan , op - cit , p .10 ؛A . Lods , op - cit , p .166 .
( 3 ) .A . Lods , op - cit , pp .165 - 6 .
( 4 ) . روايات اسلامى نيز زيستگاه خليل را در چندين جا گفتهاند : كوثى عراق ؛ بابل ؛ شوش اهواز ؛ حران ؛ وركاء ؛ غوطهء دمشق . بنگريد به تفسير طبرى ، 20 / 142 ؛ ابن كثير ، 1 / 140 ؛ تاريخ يعقوبى ، 1 / 23 ؛ تاريخ طبرى ، 1 / 223 ؛ ياقوت ، معجم البلدان ، 2 / 235 ، 4 / 487 ؛ ابوالفداء ، 1 / 13 .
( 5 ) . جان الدر ، الاحجار تتكلّم ، 43 - 44 ؛ نيز :I . Epstein , Judaism , pp .21 - 31 ؛J . Finegan , op - cit , pp .10 - 11 ؛L . Woolley , The Beginnings of Civilization , pp .492 ، 514 ؛A . Lods , op - cit , pp .165 - 6 ؛J . Gray , op - cit , p .104 .
( 6 ) . بنگريد به كتاب مؤلف اسرائيل ، 171 - 177 .
( 7 ) .M . Unger , op - cit , pp .10 - 14 .
( 8 ) .A . Wiegall , A History of the Pharaohs , p .40 .