شديد الحبّ لله ، فقال له رجل : ولّ عبد الله بن عمر ، فقال : قاتلك الله ، والله ما أردتَ الله بهذا الأمر ، كيف أستخلف رجلا عجز عن طلاق امرأته ؟ ! لا إرب لعمر في خلافتكم ، ما حمدتُها فأرقب فيها ( 1 ) لأحد من أهل بيتي ، إن تك خيراً فقد أصبنا منه ، وإن تك شرّاً يصرف عنا ، حسب آل عمر أن يحاسب منهم واحد ويُسأل عن أمر أُمة محمد [ ( صلى الله عليه وآله وسلم ) ] . . إلى آخره ( 2 ) .
از اين روايت كه طبري نقل كرده واضح است كه هرگاه از عمر درخواست استخلاف كردند ارشاد كرد كه اگر ابوعبيده زنده مىبود هر آينه خليفه مىساختم أو را ومىگفتم به پروردگار خود - اگر سؤال مىكرد مرا - كه : شنيدم نبىّ تو را كه : ابوعبيده امين اين أمت است ، واگر سالم مولاي أبى حذيفة زنده مىبود خليفه مىكردم أو را ومىگفتم به پروردگار خود - اگر سؤال مىكرد مرا - كه : شنيدم نبىّ تو را كه مىگفت كه : سالم شديد الحب است براي خدا .
ونيز از آن واضح است كه خلافت مآب بر درخواست استخلاف ابن عمر غضب شديد كرده ، وبه سبب عجز أو از طلاق زوجه خود استخلافش را جايز ندانسته ، پس استخلاف أول وخود خلافت مآب كه حال عجزشان در
هامش
1 . از ( فقال له رجل ) تا اينجا در حاشية [ الف ] به عنوان تصحيح آمده است .
2 . شرح ابن أبي الحديد 1 / 190 ، وانظر : تاريخ الطبري 3 / 292 .