فرموده است ، وهر واقعه را به لفظي ادا كرده [ كه ] رضاى خداى تعالى يا سخط به آن از آن مفهوم مىشود ، چون اين مقدمه را بشناسيم به حدس ‹ 1576 › قوى يقين مىنماييم كه آن حضرت صلى الله عليه [ وآله ] وسلم خليفه أول وثاني وثالث كه پر نزديك بودند ، ودر اختلاف قوم در استخلاف ايشان فتنه بر مىخواست وكارهاى عظيم مثلا فتح فارس وروم بر هم مىخورد البتة تعيّن فرمودهاند ، عاقل مىتواند تجويز كرد كه اسم مهمات را بگذارند ودر بيان أمور جزئيه اهتمام نمايند ( سُبْحانَك هذا بُهْتانٌ عَظِيمٌ ) ( 1 ) . . إلى آخر ما قال ( 2 ) .
از اين عبارت ظاهر مىشود كه ولى الله قطعاً وحتماً ادعاى حصول يقين به تعيين كردن جناب رسالت مآب ( صلى الله عليه وآله وسلم ) خلفاى ثلاثة را نموده ، وتجويز ترك تعيين خلفا را خلاف عقل رزين ومضادّ رأى متين بلكه بهتان عظيم وعدوان فخيم دانسته ، پس ثابت شد كه خلافت مآب - حسب اعتراف ولى الله - در نسبت ترك استخلاف به جناب رسالت مآب ( صلى الله عليه وآله وسلم ) مرتكب كذب وبهتان گرديده ، واز عقل ودانش به مراحل دور افتاده ( 3 ) .
هامش
1 . النور ( 24 ) : 16 .
2 . [ الف ] مقدمه أولى از مقصد ثاني در دلائل عقلية بر خلافت خلفا از فصل هفتم از مقصد أول كتاب . [ إزالة الخفاء 1 / 268 ] .
3 . قسمت ( ( صلى الله عليه وآله وسلم ) مرتكب كذب وبهتان گرديده ، واز عقل ودانش به مراحل دور افتاده ) در حاشية [ الف ] به عنوان تصحيح آمده است .