عروة ، عن أبيه ، أنه حدّثه عن مروان بن الحكم : أن قول عثمان هذا لعمر كان بعد أن طُعن عمر .
وهؤلاء : عمر وعثمان وزيد بن ثابت لا يقطعون فيه بشيء ، وأمّا الرواية عن عمر وعثمان ففي غاية الصحة ( 1 ) .
واز همه لطيف تر آن است كه بعد آنكه عمر جسارت بر احكام مختلفه وقضاهاى متهافته - كه اعدادش به صد تا رسيده وأفكار وأذهان سامعين را متحير گردانيده - نموده ، ومفاخرت بر اين احكام وادعاى حقيت در آن بالتمام آغاز نهاد ، باز رجعت قهقرى نموده وندامت وانفعال ظاهر كرده ، اشهاد مردم كذباً وزوراً بر اين معنا نموده كه من در جدّ هيچ قضايى نكردم ، كما في كنز العمال :
عن ابن سيرين : أن عمر قال : أُشهدكم أني لم أقض في الجدّ قضاءً . عب ( 2 ) .
اين طُرفه ماجراست كه با وصفى كه در مسأله جدّ چندان اضطراب واختلاف ورزيده كه صد قول متناقض در آن گفته ، ومفاخرت ومباهات هم بر آن نموده ، باز اين را هم محو كردن مىخواهد ، ومردم را بر اين معنا شاهد مىگرداند كه : أو درباره جدّ هيچ حكمي نداده وهيچ قضايى نكرده !
هامش
1 . [ الف ] كتاب المواريث . [ المحلّى 9 / 283 ] .
2 . [ الف ] نشان سابق . [ كنز العمال 11 / 58 ] .