كه وجه درخواست سهيل بن عمرو كتابت حضرت اميرالمؤمنين ( عليه السلام ) را همين عادت بود كه جريان آن را در عرب ادعا مىكنند ، و به ثبوت امرى يك دفعه ، ثبوت جريان عادت به آن نمىشود .
و از اينجاست كه عبدالحق ، تعليل درخواست سهيل به اينكه احق و اولى به معامله مرد از مصالحه و معاهده و نقض آن ، عصبات و اهل اويند ، به طور ظنّ و تخمين نموده نه قطع و يقين ، چنانچه در “ مدارج النبوة “ در ذكر صلح حديبيه گفته :
بالجمله ; بعد از تقرير و تمهيد اثبات شرايط صلح و احضار آلات و ادوات كتابت آن حضرت [ ( صلى الله عليه وآله و سلم ) ] اوس بن خولى انصارى را كه مهارتى در صنعت كتابت و خط داشت طلب نمود ، تا به كتابت عهدنامه قيام نمايد ، سهيل گفت : اى محمد [ ص ] ! بايد كه اين نامه پسر عمّ تو على بن ابى طالب [ ( عليه السلام ) ] نويسد .
و ظاهراً اين بنابر اين خواهد بود كه احق و اولى به معامله مرد از مصالحه و معاهده و نقض آن ، عصبات و اهل اويند ( 1 ) . . . الى آخر ( 2 ) .
اما آنچه گفته : جواب ديگر : سلّمنا كه ابوبكر را از تبليغ برائت عزل فرمودند ، اما عزل شخصى كه صاحب عدالت باشد و هزار جا
هامش
1 . [ ب ] مدارج النبوة 1 / 285 ( طبع هند 1323 ) . [ مدارج النبوة 2 / 285 ] .
2 . اشكال گذشته و جواب آن در [ الف ] در حاشيه آمده .