و ثانياً : آنكه ابوبكر در اين كلام اقاله بيعت نموده و استعفا از خلافت كرده ، و آن دلالت واضحه دارد بر بطلان خلافت او ; زيرا كه اين اقاله از چند شق خالى نيست :
يا آنكه هزل و عبث محض بوده ; پس شأن خلفا منزه از آن است كه امر خلافت را - كه سعادت دنيا و دين وابسته به آن است - سخريه و مضحكه گردانند ، و هزليات را در آن راه دهند .
و يا آنكه براى امتحان صحابه بود ، تا معلوم نمايد كه كدام كس از ايشان ، خلافت ‹ 149 › ابى بكر را كراهت دارد ; پس اين احتمال را هم سنيه بر زبان نمىتوانند آورد ; زيرا كه نزد ايشان خلافت ابى بكر به نص جناب رسالت مآب ( صلى الله عليه وآله ) ثابت شده ، چنانچه مخاطب در همين باب مدعى آن شده ، و حديث : ( يأبى الله والمؤمنون إلاّ أبا بكر ) ، و ( إنه الخليفة بعدي ) و امثال آن نزد او متحقق گرديده ( 1 ) ، پس تجويز نمودن ابوبكر بر صحابه كراهتِ خلافت
هامش
1 . تحفه اثنا عشريه : 269 .