و معلوم است كه مراد از تجهيز در اينجا ساختن اسباب مسافران [ است ] ، و ساختن اسباب مسافر به دو وجه تواند شد :
اول : اينكه مسافر به ذات خود اسباب خود را بسازد ، چنان كه مريض علاج خود بكند ، و در اين صورت چون ابوبكر را به موجب امر رسول خدا ( صلى الله عليه وآله و سلم ) سفر در پيش بود ، تجهيز خود بر او واجب بود ، و اسباب خود را نساخت و آمادگى ننموده ، البته مستوجب عقاب گرديد ، و طعن بر او به اين وجه متوجه شد .
دوم : اينكه ديگران اسباب مسافر را بسازند ، چنانچه طبيب معالجه مريض مىكند ، و به اين وجه هم ابوبكر مطعون مىتواند شد ; زيرا كه مطلوب رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) تجهيز جيش به طورى بود كه جميع مأموران در آن جيش حاضر باشند و تخلف نسازند .
و هرگاه ابوبكر و عمر از آن تخلف نمودند ، و تجهيز بقيه جيش ابوبكر به عمل آورد ، در حقيقت تجهيزِ مأمور به از او به عمل نيامد ; مثلا ( 1 ) آنكه اگر ابوبكر اين جيش اسامه را به جانب ديگر غير روميان مىفرستاد ، و تجهيز آن مىكرد هرگز تجهيز مأمور به به عمل نمىآمد .
اما آنچه گفته كه : تجهيز جيش اسامه ، ابوبكر بر خلاف مرضى جميع اصحاب نمود .
پاورقی
1 . ظاهرا ( مثل ) صحيح باشد