تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى ) — صفحة 182

مساهمون:

ص١٨٢

تنبيه ششم : قاعده شامل عدميات ( عدم حكم ) هم مىشود ؟

در اين كه قاعده « لا ضرر » ، احكام وجودى را در بر مىگيرد شكى نيست ؛ صحبت بر سر اين است كه آيا عدم حكم را هم در بر مىگيرد يا نه ؛ يعنى اين‌كه آيا مىتوان براى اثبات حكمى ، در مواردى كه از عدم آن حكم ، ضررى حاصل مىشود ، به اين قاعده متوسّل شد ؟ به اين‌كه بگوييم نبود اين حكم ، موجب ضرر است ، و به حكم قاعده « لا ضرر » ، نبود اين حكم نفى مىشود ، در نتيجه خود حكم اثبات مىشود . مثالى كه در اين‌جا مىزنند ، در مورد ضمان كسى است كه انسان حُرّى را حبس كند ، و در نتيجه مقدار كارى در مدّت حبس از او فوت شود ؛ يا كسى قفس پرنده‌اى را باز كند ، و پرنده پرواز كند و برود ؛ در اين دو مورد ، عدم ضمان ، موجب مىشود به شخص حُرّ و صاحب پرنده ، ضرر وارد شود ؛ و اثبات ضمان ، آن ضرر را رفع مىكند . ( عدم حكم به ضمان ، موجب ضرر است ، و به حكم قاعده « لا ضرر » ، ضمان را ثابت مىكنيم ) . البته در مثال دوم اشكال روشنى وجود دارد ؛ و آن اين‌كه مثال