تنبيه دوم : مخالفت حديث « لا ضرر » با قواعد
اشكال شيخ انصارى
شيخ انصارى قدس سره بعد از نقل داستان سمره ، مىفرمايد : « اشكالى در اين داستان وجود دارد و آن اينكه حكم پيامبر صلى الله عليه و آله به كندن نخل ، با قواعد جور در نمىآيد ، و نفى ضرر باعث اين نمىشود كه درخت را از بيخ در آورند . - سپس مىفرمايد - ولى اين اشكال براى استدلال به حديث مشكلى ايجاد نمىكند » . « 1 » حاصل اشكال مرحوم شيخ انصارى اين است كه بعضى فقرات روايت ، با قاعده « لا ضرر » و با قواعد معمول ديگر فقه منطبق نيست ، زيرا نهايت چيزى كه از قاعده « لا ضرر » استفاده مىشود اين است كه بر سمره لازم است از مرد انصارى اجازه بگيرد ، چرا كه ترك اين اجازه موجب ضرر به مرد انصارى است . و اما اينكه اگر اجازه نگرفت ، نخل او را از بيخ در آوردند و بسوى او بياندازند ، چنين استفادهاى از قاعده « لا ضرر » نمىشود ، با وجود اينكه دليل حكم كندن درخت ، همين قاعده « لا ضرر » بيان شده است .
هامش
( 1 ) . رسائل فقهية ( شيخ انصارى ) ، ص 111 : « . . . وفى هذه القصّة إشكال من حيث حكم النبى صلى الله عليه و آله بقلع العذق . . . » .