داريوش در حال شكار شير ( مهر عقيق استوانهاى در موزهء لندن )
فصل اول وضع و ساختمان طبيعى و آب و هوا
يكنوع عريانى نيرهاى در جنوب وجود دارد ، دشتهائى است برهنه كه گوئى از آفتاب سوخته برنگ شير نمودار و نيز اتلال و تپههائى است كه فقط در هواى آبى رنگ شفاف پوشيده شدهاند . « د . ل . استونسون »
چراغ پيش آفتاب پرتوى ندهد و منارهء بلند بر دامن كوه الوند پست نمايد
« گلستان سعدى »
موقع ايران
ما بين درّههاى رود سند در مشرق و رود دجله در مغرب اراضى مرتفعى است كه بطور كلّى آن را فلات ايران ميخوانند . كشور ايران قسمت معظم و غربى اين اراضى مرتفعه است و جزء شرقى آن عبارت است از افغانستان و بلوچستان . كشورهاى مزبور از هرطرف محصور بين رشتههاى عظيمهء مىباشد كه در سمت شمال و مغرب بيشتر ارتفاع دارد و داخلهء آنها به دو حوزهء عمده تقسيم مىشود ؛ حوزهء غرب كه تقريبا شامل سه خمس ايران و منقسم به چندين حوزهء كوچكتر است در قرب ولايت سيستان متّصل بحوزهء مشرقى كه همان حوزهء سيستان باشد ميگردد . آبهاى حوزهء شرقى بيشتر بتوسط رود معروفى كه يونانيهاى قديم اتيماندر و حاليّه هلمند ميخوانند جارى مىشود و رودهاى كوچك ديگر هم دارد كه در اوقات سيل و طغيان وارد هامون يعنى درياچهء سيستان ميگردد . ارتفاع فلات مزبور در كرمان از پنجهزار پا و در شيراز از چهار هزار پا و در ناحيهء بلاد معظم شمالى يعنى طهران و مشهد از سه هزار پا متجاوز است و تبريز كه در منتهاى شمال غربى واقع است زياده از چهار هزار پا مرتفع است .
ذكر اعداد مذكور بيفايده نيست ، بواسطهء اينكه اختلاف بين قسمت مسكونى فلات را