شهيد است چه شهيد آن را گويند كه حاضر باشد و از گوينده شنود نه از خبر دهنده چه غائب از مخبر مىشنود و حاضر از متكلَّم و از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام منقول است كه تكرار مىكردم قرآن را تا وقتى كه از متكلَّم او شنيدم .
مجمع : ابن عبّاس گفته است : اين كنايه است از حال منافقين كه حضور پيغمبر مىنشستند و بيرون مىرفتند و مىگفتند : « ماذا قال آنفا » ايندم او چه مىگفت ؟ و مقصود اين است كه قرآن براى كسى فايده دارد كه بدل بشنود نه چون منافقين كه مىشنوند و نمىفهمند .
« ما مَسَّنا مِنْ لُغُوبٍ » 38 فخر : بعضى از مفسّرين گفتهاند : از اوّل آيه براى جلوگيرى از عقيده ى يهود است كه گفتند : خدا از روز شنبه آغاز بآفرينش جهان كرد و بجمعه از كار خود آسوده شد و روز شنبه بر بالاى عرش خود به پشت خوابيد تا از خستگى در آيد . از اين روى به اين آيه گفته شده است : بشش روز جهان آفريديم و خستگى نداشتيم . ولى ظاهر اين است كه آيه براى جلوگيرى از اعتقاد مشركين است و روشن كردن قدرت و خسته نشدن تا نشان داده شود كه قدرت بر آفرينش بى خستگى بوده است و همان قدرت دوباره از گور در ميآورد و زنده مىكند .
مجمع : « لغوب » با فتح لام نيز خواندهاند .
« وَسَبِّحْ بِحَمْدِ - الخ » 39 مجمع : مقصود از تسبيح نماز است چون در نماز هم تسبيح است و هم دگر اذكار ، و از امام صادق عليه السّلام نقل است كه چون از معنى اين آيه پرسيدند فرمود : پيش از شام و صبح اين اذكار بگويد : « لا إِله إِلَّا اللَّه وحده لا شَرِيكَ لَه لَه الْمُلْكُ وَلَه الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ » .
« وَأَدْبارَ السُّجُودِ » 40 ابو الفتوح : با فتح و كسر همزه هر دو خواندهاند با كسر مصدر است يعنى هنگام پشت كردن و انجام شدن و با فتح جمع است يعنى در دنباله هاى سجود . و اين جمله چند معنى شده است : 1 - بگفته ى
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 55
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥٥