علىّ عليه السّلام و گروهى ديگر نقل شده است كه دو ركعت پيش از صبح است و آن را ركعتي الفجر ، مىنامند 2 - ابن عبّاس نقل از پيغمبر كرده است كه اين 2 ركعت است پس از نماز شام و پيش از سخن گفتن 3 - مقاتل گفته است : دو ركعت است تا آنگاه كه شفق و روشنى جلو افق تمام نشده و تاريكى فراگير نشده 4 - مجاهد گفته است : مقصود تسبيح است بدنبال نمازهاى واجب 5 - ادبار السّجود دو ركعت نماز بعد از نماز شام است و ادبار النّجوم دو ركعت پيش از نماز صبح .
« اسْتَمِعْ يَوْمَ - الخ » 41 مجمع : مقصود نه اين است كه اكنون آواز روز رستاخيز بشنو بلكه معنى اين است كه هم اكنون بشنو حديث و گفتگوى مربوط به آن روز را .
فخر : چند معنى مىتوان كرد : 1 - يعنى شنواى اين گونه سخن باش نه مثل مردم بيدين كه بى خبر باشى 2 - آنچه به تو الهام مىشود گوش ده 3 - يعنى گوش بآواز گوينده كن به آن روز و مقصود اين است كه اكنون گوش بده كه روزى منادى ندا خواهد كرد و ممكن است « اسْتَمِعْ » بمعنى « انتظر » باشد يعنى در انتظار چنين روز باش .
« فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ - الخ » 45 روح البيان : يعنى همه ى نفوس آماده ى دريافت حقايق و معانى قرآن نيستند و آن كس لايق است كه در دل انديشناك باشد سعدى گفته است :
كسى را كه پندار در سر بود
مپندار هرگز كه حق بشنود
ز علمش ملال آيد از وعظ ننگ
شقايق بباران نرويد ز سنگ
سخن ما : 1 - آيت 7 جمله ى « وَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ » شايد كلمه ى زوج اشاره باشد به اين قانون طبيعت كه در گياهها مانند جاندارها پيدايش تخم و بقاى نوع بدنبال جفتگيرى گياه نر و ماده است كه بايد كلاله ى نر نزديك بكلاله ى ماده باشد كه بوسيله ى باد يا حشرات گردى از نطفه ى نر در روى كلاله ى ماده قرار گيرد تا ماده بارور گردد و دانه بندى كند بآنجور كه آن