مصطفى ( ص ) گفت : آن را در ركوع كنيد . سنّت شد كه در ركوع گويند « سبحان ربّي العظيم و بحمده » چون اين آيه آمد « سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى » رسول گفت : اين در سجود گوئيد . در سجود چنين آمد كه « سبحان ربّي الأعلى و بحمده » .
سخن ما : 1 - آيت 61 جمله ى « نُنْشِئَكُمْ فِي ما لا تَعْلَمُونَ » اختلاف مفسرين را نوشتيم ولى بقرينه ى آيات پس و پيش اين آيه كه سخن از مرگ است و آغاز پيدايش آدمى شايد مقصود نمودارى آينده ى آدمى است از پس مرگ و نابودى اين قالب زندگى كه شما را نبوده چنين موجودى درست كرديم و مرگ بسرنوشتتان هست پس همان قدرت كه تا اينجا شما را آورده و مىبرد مىتواند همين مثال و نمودارى را عوض كند بجورى كه اكنون تصور آن براى شما ممكن نيست و اين جمله بالاترين بيان است از براى چگونگى صورت و هيأت آدمى در عالم ديگر كه اگرچه اين موادّ و سلولها نابود مىشود و البتّه در آينده با اين موادّ فراهم نخواهد شد چون اگر از همين موادّ باشد ناچار ماندنى نخواهد بود و همين است كه دورانى برگزار كرده و نابود شده است پس همين انسان كه دورانى بر گذارده و در هر لحظه ى از زندگى فكر و كارى داشته از پس مرگ بىآنكه يك لحظه ى آن نديده انگاشته شود ز آغاز تا بانجامش نمودار مىشود و موجودى پاينده و هميشگى خواهد بود ولى اينهمه فكر و كار دوران زندگى با همه ى اختلافات صورى و معنوى از نوزادى تا دم مرگ و از جهل و بيچارگى تا توانائى و علم و ثروت و فرماندهى بر ميليونها مردم مثل خود ، چگونه مىشود در يك موجود ثابت فنا ناپذير فراهم و نمودار شود ؟ البتّه جواب اين سؤال همين جمله است كه اكنون شما گرفتار ماده هستيد و با زمان و مكان سر و كار داريد و نمىتوانيد بدانيد كه آن صورت فراهم شده ى از فكر و كار دوران زندگى شما چگونه خواهد بود . و اگر بتوانيد خود را از بند زمان و مكان برهانيد مىتوانيد بفهميد چگونه موجودى هميشگى و نابود نشدنى هستيد و صورت دائمى شما چه صورت و هيكلى است . و در حقيقت اگر ما بتوانيم فاصله هاى زمانى و مكانى را كنار بزنيم البته
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 171
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٧١