« فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ » 20 فخر : تكرار مطلب در آيت جلو پرسش از علم بوسيله ى حدس و تيز بينى است كه آيا خود نگاه نكردهاند تا به هوشيارى و تيز بينى خود آن را دريابند ، و در اين آيت دستور است كه اگر بوسيلهء حدس و تيز بينى علم نداريد پس به اطراف بنگريد تا بوسيله ى فكر و استدلال عالم شويد .
« يُنْشِئُ النَّشْأَةَ » 20 كشف : كلمه ى « نشأة » با فتح شين و الف ممدود « نشاة » نيز خوانده شده است .
« بِمُعْجِزِينَ فِي الأَرْضِ وَلا فِي السَّماءِ » 22 از دست و حيطهء قدرت ما نتوانيد خارج شد هر چند در زمين يا آسمان متوارى شويد و ناچار بسوى ما باز خواهيد گشت به غير از ما پناهگاه و ياور نداريد .
« مودّة بينكم » 25 كشف : با رفع « مودّة » به صورت اضافه به « بينكم » يعنى اين كار دوستى است ميان شما . 2 - با نصب نيز خواندهاند كه مفعول باشد براى فعل « اتّخذتم » و معنى چنين مىشود : يعنى پنداشتيد دوستى ميان خود . 3 - « مودّة » با تنوين نصب و « بينكم » منصوب است و ظرف « مودّة » است و معنى چنين است : گرفتيد دوستى را در ميان خودتان .
« يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ - الخ » 25 مجمع : يعنى رؤسا و پيشوايان كفر از مريدان و اتباع خود تبرّى جويند « وَيَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضاً » و اتباع و كسانى كه كفر را براى آنها جلوه دادهاند لعن و نفرين كنند .
« إِنِّي مُهاجِرٌ إِلى رَبِّي » 26 كشف : بيشتر مفسّرين گفتهاند : اين جمله نقل سخن ابراهيم است كه با همسر خود ساره و پسر عموى خود لوط از دور و بر كوفه بنام سرزمين كوثى يا از سرزمين حرّان بسوى فلسطين مهاجرت كرد .
سخن ما در اين آيات : 1 - آيت دوّم و سوّم « أحَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا تا آخر » براى آن روز همان است كه از مفسّرين نقل كرديم و شايد براى ديگر مردم اين مطلب را بفهماند كه گمان نبريد بهر چه ايمان داشتيد همان ايمان
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 59
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥٩