3 - آيهء 61 جمله « فِي السَّماءِ بُرُوجاً » اگرچه گفته مفسّرين با علم امروز چندان مطابقت ندارد ولى ميتوان گفت آن روز كه اين جمله نازل شد و مردم كه شنيدند مطلب خلاف علم و عقل آنها نبود و افكارشان متوجّه شد بعوالم بالا و آفريننده ى چيزهاى جور بجور و عوالم مختلف و متعدّد و راه فكر و تدبّر و كنجكاوى و تعليم و تربيت براى آنها باز شد و بهترين نتائج از اين جمله ها گرفته شد و ما هم امروز ممكن است از اين جمله چنين استفاده كنيم كه خداوند در آسمان يعنى عالم بالا و كرات ديگر بروج يعنى كاخها و عمارات محكم قرار داده است ، چنان كه در اين زمين براى چنين چيزها خدا بما آدمها وسيله داده است ، و درست كرده است .
4 - آيت 71 جمله ى « مَنْ تابَ » كه مفسّرين تكرار تصوّر كردهاند ، و جواب دادهاند شايد بتوان چنين گفت : آيت جلو راه اصلاح بدكاران را نشان ميدهد و اين آيه چنين ميفهماند كه توبه و نكوكارى نتيجه ى پشيمانى كامل آدمى است از كار بد گذشته و بازگشت كامل بسوى خداوند است چونكه كلمه ى « متابا » در آخر آيه تأكيد است براى يتوب و معنى توبه برگشت و پشيمانى است بموجب نوشته ى لغت و استعمال قرآن و حديث در كتاب مجمع البحرين . پس نتيجه ى آيت اين است كه تا بازگشت و پشيمانى درست و كامل نباشد توبه و نكوكارى معنى ندارد .
5 - آيت 74 جمله ى « وَاجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ » اگر نقل قرائت اهل بيت ( ع ) كه از صافى فرمودهء امام نقل شد درست نباشد و چنين مطلبى امام نفرموده باشد ميتوان گفت اين جمله راه نمائى به نظر بلندى و علوّ همّت عباد الرّحمن است كه ميخواهد به اين اندازه در زندگى با تقوى و درست كار باشند كه عملشان سرمشق براى ديگران باشد و صاحب مكتب تربيتى شوند .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 403
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٠٣