مجاهد گفته است : يعنى از سخن گفتن در نكاح و عمل جنسى خوددارى ميكنند .
ابن زيد گفته است از كارهاى بيهوده ى مشركين رو گردان هستند . حسن بصرى گفته است : يعنى از همه ى معصيتها رو گردان هستند . و حقّ اين است كه مقصود اين باشد : در هيچ چيز بيهوده و ناروا مداخله نميكنند چون لغو با همه ى اين معانى تطبيق مىكند و گفتگوى در مسئله ى جنسى كه بىپرده و آشكار گفته شود چون در بعضى مواقع زشت شمرده مىشود آن هم در اين دسته است .
مجمع : « لغو » بمعنى كار بىفائده است و جمله ى معصيتها و معنى اين است كه چون مصادف با مردم بيهوده كار و نافرمان شوند با بزرگوارى ميگذرند و به كار آنها راضى نميشوند . و از امام باقر عليه السّلام نقل شده است كه در گفتن نام اعضاى شرم بكنايه نام مىبرند .
صافى : در كافى از امام صادق عليه السّلام نقل شده است كه از عدّه اى از اصحاب خود پرسيد : كجا منزل كرديد ؟ گفتند : به خانه ى فلان كس كه كنيزان آواز خوان دارد . فرمود « كونوا كراما » بعد فرمود : مگر اين آيه را نشنيدهايد كه « إِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِراماً » ؟ .
« وَاجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إِماماً » 74 طبرى : ابن عبّاس گفته است : يعنى ما را پيشواى پرهيزگاران كن تا آنها كه بعد از ما خواهند آمد روش ما را پيش گيرند ، و ابن زيد گفته : يعنى همانطور كه بابراهيم گفته شده است « إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً » . مجاهد گفته است : يعنى ما را پيرو پرهيزگاران گذشته و پيشواى پرهيزگاران آينده كن . و بعضى مردم بصره كلمه ى « اماما » در آيه را بمعنى جماعت دانستهاند و معنى چنين مىشود : ما را از گروه پرهيزگاران كن ، و بعضى مردم كوفه گفتهاند : اين كلمه مفرد و جمع آن ائمّه است و معنى اين است كه ما را پيشوا كن . و ظاهر آيه اين است كه همين معنى مقصود باشد .
[ أبو الفتوح نوشته است : يعنى با ما الطافى كن كه چون ذكر متّقيان رود ما پيش آهنگ باشيم ] .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 400
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٠٠