خانهاى با عكرمه شاگرد ابن عباس بوديم مردى گفت اى عكرمه يادت هست آن روز كه با ابن عبّاس در فلان منزل بوديم او گفت : من اين ربا را باجتهاد و رأى خود حلال مىدانستم بعد مطَّلع شدم كه پيغمبر ص حرام فرموده است . اكنون شما شاهد باشيد كه من آن را حرام ميدانم .
ابو الفتوح نوشته است : بدانكه خلافى نيست ميان اهل اسلام در تحريم رباء و صادق عليه السّلام گفت : يك درم ربا بنزديك خداى تعالى عظيمتر است از هفتاد بار زنا كردن همه با محرم خود از مادر و خواهر : و ربا نباشد الَّا در مكيلات و موزونات بنزديك ما و نزديك ابو حنيفه و اصحابش و اهل عراق و مذهب شافعى و اهل حجاز آن است كه ربا نباشد الَّا در أثمان از زر و سيم و در مأكول و مشروب . و در مذهب مالك آن است كه ربا در آن باشد كه قوّت را شايد و بقوّت بخورند .
* ( لا يَقُومُونَ ) * - 275 مفسّرين معنى كردهاند : از قبر و قيامت برنمىخيزند و لكن ما بمناسبت معنى قيام با وسيلهى نگهدارى و كفايت در معاش نظير « وَلا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّه لَكُمْ قِياماً » ( استفاده و بهره نمىبرند . ) معنى كرديم .
* ( وَأَمْرُه إِلَى اللَّه ) * - 275 مفسّرين گفتهاند : يعنى در آينده هر چه صلاح باشد از توفيق و خوددارى از ربا و قبول توبه و هر چه بخواهد با او رفتار مىكند .
عبده : اين جمله اشاره است به اين كه ربائى كه تا كنون گرفته است گرچه بر او حلال است ولى بهتر آن است كه به صاحبش رد كند زيرا در اوّل گفته نشده است عفو كرد از گذشته مثل نكاح اختين كه گفته است « عَفَا اللَّه عَمَّا سَلَفَ » بلكه گفته است آنچه گذشته مال خودش و پس از آن با اين جملهى « أَمْرُه إِلَى اللَّه » مطلب تمام شده است كه مفاد و نتيجه چنين مىشود :
گذشته مال خودش اما سر و كارش با خدا است و سزايش را معيّن نكرده است و براى تكرار
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 581
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥٨١