سوى يمن براى داورى بين آنان ، عزيمت نمايم ، با شگفتى از اين فرمان و ارجاع اين امر خطير به من ، عرض كردم ، يا رسول اللَّه به من مأموريت قضاوت مىدهى ، با اين كه جوانى نورس بيش نبوده و به مسائل قضاوت وارد نيستم ! رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم دست بر سينهام نهاده و برايم دعا كرد و فرمود : خدايا ! قلب او را هدايت و راهنمايى كن و زبانش را در بيان حق ثابت و استوار گردان ، على عليه السّلام فرمود : به خدايى كه دانه را در دل خاك مىشكافد ، پس از اين دعا ، در هيچ داورى بين دو تن اقدام نكردم كه برايم ترديدى پديد آيد .
« 30 » نسائى در صحيح و احمد بن حنبل در مسند گويد : على عليه السّلام فرمود : در آن هنگام
هامش
( 30 ) . مسند احمد بن حنبل ، ج 1 ، ص 83 و 88 و 156 به اسناد از حارثة بن مضرب ، از على عليه السّلام كه فرمود :
رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مرا به سوى يمن فرستاد ، عرض كردم يا رسول اللَّه : مرا به سوى گروهى مىفرستى كه عمرشان از من زيادتر است ، تا بين آنها قضاوت كنم ؟ فرمود : برو و به كارت مشغول باش ، چرا كه خداى متعال ، در آيندهء نزديك و به هنگام انجام مأموريت ، زبانت را استوار و قلبت را راهنمايى خواهد كرد ، و در ج 1 ، ص 111 به اسناد از حنش ، از على عليه السّلام كه فرمود : رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مرا به سوى يمن فرستاد ، عرض كردم يا رسول اللَّه ، براى امر قضاوت مرا به جايى و به سوى مردمى مىفرستى كه عمرشان از من زيادتر و تجاربشان بيشتر است ، در حالى كه من جوانى كم تجربهام و بينشى در امر قضا ندارم ؟ فرمود : رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم دست بر سينهام نهاد و برايم دعا كرد و فرمود : پروردگارا ! زبانش را محكم و قلبش را هدايت كن ، سپس فرمود : يا على ، در آن هنگام كه در مجلس داورى بين متخاصمين نشستى ، در قضاوت بين آنها عجله مكن و زمانى كه سخن اوّلى را شنيدى ، سخن دومى را نيز تا آخر گوش كن ، اگر اين دستور العمل را اجرا كنى ، داورى بين آنها برايت روشن و مشكلى نخواهى داشت ، على عليه السّلام فرمود : بعد از اين دعا و دستور العمل ، اختلافى در امر قضاوت نداشتم و يا آنكه فرمود : مشكلى در كارم پيش نيامد و قريب به همين الفاظ در ج 1 ، ص 149 در مسند وجود دارد ؛ خصائص نسائى ، ص 92 ، شمارهء 32 - 37 العمدهء ابن بطريق ، ص 256 ، شمارههاى 396 - 400 با اندك اختلافى در لفظ حديث ؛ ترجمه امام على عليه السّلام من تاريخ دمشق ابن عساكر ، ج 2 ، ص 490 ، شمارهء 1020 ؛ منتخب كنز العمال ، در حاشيهء مسند احمد بن حنبل ، ج 5 ، ص 37 ؛ كنز العمال ، ج 13 ، ص 113 ، حديث 36369 ، و ص 120 ، حديث 36386 ؛ انساب الاشراف بلاذرى ، ج 2 ، ص 100 و 101 ، شمارهء 32 و 33 ؛ تذكرة الخواص ، باب 2 ، ص 49 ؛ الرياض النضره ، ج 3 ، ص 167 ؛ ذخائر العقبى ، ص 83 .