فصل شانزدهم
در أبواب مسجد شريف وخوخههاى أو يعنى دريچهها
بدان كه چنان كه متقدمين ومورخان مدينه ذكر كردهاند بعد از بناى وليد بن عبد الملك مسجد شريف را بيست در بوده ، هشت از جانب مغرب وهشت از جانب مشرق وچهار از جانب شام وچهار در خاصهء ديگر از جانب قبله بوده كه دوى آن را مروان احداث كرده واز اينها عامهء مردم در نمىآمدند ، ليكن اين زمان همه مسدود است غير چهار در كلان كه دو در جهت مشرق است ، يكى باب عثمان كه نزديك حجرهء شريفه است ودر بعضي روايات اسم باب النبي نيز بر وى اطلاق يافته اما تسميهء أو به باب عثمان بنابر مقابلهء اوست به خانهء ايشان وامروز مشهور است به باب جبرئيل وگويا كه به سبب تسميهء اين در به اين نام آن بوده باشد كه در غزوهء بنى قريظهء جبرئيل - عليهالسلام - زره پوشيده بر أسب سوار شده بود در مسجد نزد موضع جنايز كه نزديك آن در است ايستاده ودر مقابل اين در است رباط جمالالدين محمد بن أبي المنصور أصفهاني وزير بنى زنگى كه بر فقراى عجم وقف كرده وبراي خود در آنجا قبر ترتيب نموده وبعد از آنكه در زندان وفات يافته . اسدالدين شيركوه كه عم صلاحالدين بن أيوب است وميان جمالالدين واسدالدين عهدي بود كه هر يك از ايشان كه پيشتر بميرد آن ديگر كه زنده است صاحب متوفاى خود را [ 89 - آ ] به مدينهء نبوي نقل كند . پس اسدالدين مال صالحي به شيخ أبو القاسم داد كه أو را حمل كرده به حرمين شريفين آورده وبه جنازة أو در حول بيتاللَّه