شريف را سنگريزه نينداخته بودند . پس گفت كه مگر شما را وادى نيست . عمر گفت : بلى وأو گفت كه پس مسجد را سنگريزه اندازيد .
اما مصابيح مسجد يعنى چراغهاى « 1 » أو
قولي آنكه أول كسى كه در مسجد تعليق مصابيح كرد عمر است در آن زمان كه در تراويح مردم را در پس يك امام جمع كرد .
قرطبى در تفسير خود روايت كرده كه تميم دارى - رضىاللَّه عنه - از شام قنديلهاى شيشه وروغن زيت ومقط « 2 » يعنى ريسمان تافته بار كرده آورد چون به مدينه منتهى شد قدوم أو موافق شب جمعه افتاد ، ابوالبراد نام غلام خود را فرمود كه مقط را بسط نموده قناديل را معلق ساخت ودر آنها آب وزيت ريخته فتيله انداخت وچون شب شد ابوالبراد را فرمود كه آنها را افروخت . چون رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - به نماز برآمد اينها را ديد كه مىدرخشيد ، گفت كه اين كار را چه كس كرده است . گفتند : تميم دارى كرده است يا رسول اللَّه . پس فرمود كه اى تميم منور ساختى اسلام را ، الحديث .
اما تخليق مسجد يعنى ماليدن خلوق كه طيبي است مركب از زعفران وغيره .
ابوداوود « 3 » از ابن عمر - رضىاللَّه عنهما - روايت كرده كه رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - روزى خطبه مىخواند ، در قبلهء مسجد نخامهاى ديد يعنى آب دهني كه از اقصاى حلق مىبرآيد واز ديدن آن در خشم شد به مردم وبعد از آن ، آن را از آنجا تراشيد وراوي مىگويد : گمان مىبرم كه زعفران طلبيد وبر آن موضع ماليد وگفت كه « ان اللَّه قِبَلَ وجه أحدكم [ قبل بكسر القاف وفتح الباء الموحدة هكذا ضبط شارح الحديث ، اين ضبط مترجم را موافق نيست ، واللَّه اعلم « 4 » ] [ 88 - آ ] فلا يبزقنّ بين يديه » . اگر قبل به تخفيف وكسر با باشد ، معنى آنكه : به درستى كه خداى تعالى روى يكى شما را قبول كرده پس بايد كه آن كس در پيش أو تُف نكند . واگر به تشديد وفتح با بوده باشد ترجمهاش آنكه : خداى
هامش
( 1 ) - در نسخه د : اين قسمت را ندارد .
( 2 ) - مقط : سختى وسخت بافتگى رسن .
( 3 ) - م : درداء .
( 4 ) - م : عبارت داخل [ ] را ندارد .