مسجد بيرون مىكردهاند وچهار مشعل است كه در شبهاى زيارة در صحن مسجد را روشن مىسازند معلوم نيست كه آن را احداث كرده ونخيلى كه در نهايت صحن است چنان كه ابن جُبير ذكر كرده أكثر آن در أيام شيخ خدام عزيزالدوله نهال شده واز ترس طول زبان وبزرگى شأن أو هيچ كس اظهار انكار نتوانسته ولا يزال در مسجد شريف يك امام در مقام سيد أنام - عليه الصلات والسلام - به مردم نماز مىكرد تا آنكه بعضي أتراك در زمان اينال سعى كرده بعد از هشتصد وشصت امام حنفي نيز مقرر ساخته [ است ] .
اما تحصيب مسجد شريف :
أبو داوود در سنن خود از أبو الوليد روايت كرده كه گفت كه پرسيدم ابن عمر را از حصبايى كه در مسجد است گفت كه شبى باران زده شديم چون صباح شد زمين تر بود ، پس هر مردى در جامهء خود پاره حصبا ، يعنى سنگريزه مىآورد ودر جاى « 2 » خود آن را مىگسترانيد وبر بالاى آن نماز مىكرد . چون رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - از نماز فارغ شد فرمود كه چه خوب چيزى است . يعنى اين حصبا . پس از اين سوال وجواب ابن عمر ، معلوم شد كه به حصيب مسجد از آن زمان متبرك باز عادت بود وليكن از حديث اين دو معلوم مىشود كه عمر آن را اختراع نموده باشد - واللَّه اعلم .
يحيى از عبد الحميد بن عبد الرحمان الأزهري « 3 » روايت نموده كه عمر بن الخطاب در آن حين كه مسجد نبي را - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - عمارت كرد گفت كه نمىدانم كه چه چيز فرش كرده خواهد شد در مسجد ما . گفتند كه حصف « 4 » وحصير فرش نماى « 5 » گفت : اين عقيق واديى مبارك است زيرا كه [ 87 - ب ] شنيدم رسول را - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - كه
مىگفت كه عقيق واديى مبارك است . پس تحصيب كرد عمر مسجد را از حصباى وادى عقيق .
در روايت ابن زباله آنكه سفيان بن عبداللَّه ثقفى به نزد عمر آمد وهنوز مسجد
هامش
( 1 ) - ل وم : ته .
( 2 ) - خلاصة الوفا : عبد الرحمان الأزدي ، ص 299 .
( 3 ) - م ول : خصب .
( 4 ) - د : نمايى .