مِنْ عَمَلٍ إِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُوداً إِذْ تُفيضُونَ فيهِ وَ ما يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ وَ لا أَصْغَرَ مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْبَرَ إِلَّا في كِتابٍ مُبينٍ » « 1 »
مشغول هيچ كارى نخواهيد شد و هيچ قسمتى از قرآن را نخواهيد خواند و هيچ كارى انجام نخواهيد داد مگر اينكه شاهد و ناظر شما خواهيم بود ، وقتى كه وارد و مشغول آن مىشويد ، و به اندازهء ذرهاى از آنچه در زمين و آسمان است ، نه كوچكتر از آن و نه بزرگتر از آن ، از نظر خدا دور نمىشود و در يك كتاب مبسوط و روشنى ثبت مىشود .
« وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ وَ نَعْلَمُ ما تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَريدِ » « 2 »
ما انسان را آفريدهايم و مىدانيم نفس او چه وسوسههايى به او القا مىكند و ما از شاهرگ او به او نزديكتريم .
ولى نبايد فراموش كرد كه كلمات قرب و نزديكى ، تماس يا ارتباط و بعد يا دورى كه در مورد مادّيات به كار برده مىشود بر ذات بارى تعالى تطبيق نمىكند . خدا با همهء جهان و جهانيان در تماس است ، همانطور كه روح با بدن تماس دارد .
روح نه خارج از بدن است و نه در داخل آن ؛ نه متصل به آن است و نه منفصل از آن . با اين حال مسلم است كه با تمام ذرات بدن در تماس است كه امكان مشاهدهء اين تماس وجود ندارد مگر اينكه نوعى مكان براى آن قايل شويم كه متناسب با لطافت روح باشد .
هامش
( 1 ) . سوره يونس ، آيه 61 .
( 2 ) . سوره ق ، آيه 16 .