را به رسالت برگزيد كدام عمل از همهء اعمال برتر بوده است ؟
اسحاق : ايمان به خدا و رسول از روى اخلاص .
مأمون : آيا افضل اعمال سبقت به اسلام نبوده است ؟
اسحاق : بله .
مأمون : آيهء قرآنش را بخوان : «
وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ
» « 1 » كه مقصود ، سبقتگيرندگان به اسلام هستند . اينك كسى را سراغ دارى كه پيش از على - عليه السلام - اسلام آورده باشد ؟
اسحاق : درست است كه على پيش از همه اسلام برگزيده ليكن او در آن موقع كودكى خردسال بوده و شرعا مكلّف به تكليفى نبوده است ، ولى ابو بكر موقعى كه اسلام آورده بزرگسال و مكلّف بوده است .
مأمون : فعلا بگو كداميك پيش از ديگرى اسلام آورده و آنگاه دربارهء كوچكى و بزرگى با تو گفتگو خواهم كرد .
اسحاق : على قبل از ابو بكر اسلام آورده امّا بدان گونه كه گفتم .
مأمون : بسيار خوب ، حال بگو آيا اسلام على بخاطر الهامى الهى بوده كه مستقيما در قلب او وارد شده يا بخاطر اجابت دعوت رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - بوده است ؟
اسحاق در فكر فرو رفت . مأمون : نگويى به الهام الهى بوده و گرنه على را بر رسول خدا مقدم داشتهاى ؛ زيرا رسول خدا پيش از آن كه جبرئيل بر او نازل شود از آيين اسلام اطلاعى نداشته است .
اسحاق : درست است كه اسلام على بنا به دعوت رسول خدا بوده است .
مأمون : آيا اين دعوت رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - به دستور پروردگارش بوده يا از نزد خودش ؟
اسحاق مىگويد : بازهم در فكر فرو رفتم ، پس مأمون گفت : رسول خدا را به
هامش
( 1 ) - سورهء واقعه ، آيهء 10 ، 11 .