خندد كه بيخ گلويش معلوم شود و اگر گريست چنان گريد كه شكسته شود .
غيبت نيكوكاران كند و خدا را دوست ندارد و او را رقيب بر خود نداند و نه از او خجل شود و نه يادش كند . هرگاه از تو ناخشنود شود ، ستودنت را از ياد برد و چيزى را از بدى به تو نسبت خواهد داد كه در تو نيست . « 1 »
تباهى روزگار
حضرت على ( ع ) فرمود : « اگر خوبى و نيكوكارى بر زمانه و مردم آن چيره گردد و كسى به ديگرى در حالى كه از او بزهاى آشكار نشده ، بد گمان شد ، ستم پيش آورده است . و اگر بدكارى بر زمانه و مردم آن غالب شود و كسى به ديگرى گمان نيك برد خود را فريفته است . » « 2 »
اين سخن تنها يك پند و اندرز نيست بلكه تعبيرى از يك حقيقت علمى است . دانش نوين روشن نموده كه انسان پيوسته در تعامل با جامعهاى است كه در آن زندگى مىكند و بخشى است از كل ، و خوى و منش وى نمودى از خوى و منش آن كل يا جامعه است . پس فرد نمودى از همنوايى با محيط است مگر آنكه از انسانهاى مهتر و گردن فرازى باشد كه البته اين عده بهشمار اند كند . تا هنگامى كه فرد بخشى از پيكر جامعه باشد گمان تندرستى وى با وجود تباهى پيكر جامعه ، گمانى ناروا خواهد بود . ازاينروست كه علما گفتهاند : عقل سالم در بدن سالم و در جامعه سالم است و تا هنگامى كه عقل
هامش
( 1 ) - تحف العقول : 18 .
( 2 ) - نهج البلاغه : حكمت 114 .