هارون رشيد گفته بود . . .
اينها برخى از سرشتهاى ابن سعد مىباشد كه نشان مىدهد وى انسانى مسخ شده و فرورفته در جنايت و گناه بوده است .
( 1 )
انگيزههاى انتخاب ابن سعد
فرزند مرجانه ، به اين سبب او را براى جنگ با امام حسين عليه السّلام برگزيد تا عامّهء مردم و جاهلان آنان را بفريبد و آنها را به جنگ ريحانهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بفرستد ؛ زيرا وى فرزند فاتح عراق و فرزند يكى از شش نفرى بود كه از سوى عمر بن خطاب براى منصب خلافت اسلامى ، نامزد شده بودند و اينكه وى از قريش و از كسانى بوده كه با امام ، قرابتى داشته و علاوه بر آن ، ابن زياد با گرايشهاى فكرى وى آشنا شده و نقاط ضعف او را شناخته و دانسته بود كه جز او ، هيچ كس به اين جنايت عظيم ، دست نخواهد زد .
( 2 )
سرگردانى ابن سعد
ابن زياد ، فرمان حكومت رى « 1 » و حدود « دستبى » و « ديلم » « 2 » را به نام « ابن سعد » نوشته بود .
سپس از او خواست تا به جنگ حضرت حسين عليه السّلام برود ، ابن سعد عذر
هامش
( 1 ) « رى رىشهرى معروف و از شهرهاى بزرگ است با خوبيها و ميوههاى فراوان كه در ايران واقع است . « اصطخرى » گفته است : پس از بغداد ، شهرى آبادتر از آن وجود ندارد .
و اصمعى گفته است : آنجا عروس دنياست و مردم براى تجارت به سوى آن مىروند . اين مطلب در معجم البلدان 3 / 186 - 117 آمده است .
( 2 ) الاخبار الطوال ، ص 253 .