شدند و با شدت و خشونت فراوان روبهرو كشتند ؛ زيرا معاويه ، با قساوت از آنان انتقامى سخت گرفت و مركب حكومتش را بر اجساد قربانيان آنان به پيش راند چنانچه امام باقر عليه السّلام نمونههاى هولناكى از ستم امويان نسبت به شيعيان اهل بيت عليهم السّلام را بيان كرده ، مىفرمايد . « شيعيان ما در هر شهرى كشته مىشدند و دستها و پاهاى آنان تنها به ظن و گمان ، بريده مىشد ، هر كس به دوستى و پيروى از ما ياد مىشد ، به زندان مىافتاد و يا دارائيش غارت مىشد و يا خانهاش ويران مىگشت » « 1 » .
( 1 ) نيز يكى از رجال شيعه دربارهء محنتها و مصيبتهايى كه شيعيان تحمل مىكردند با محمد بن حنفيه اين گونه سخن گفته است : « در راه دوستى شما همچنان گرفتار سختى بوديم تا آنجا كه به خاطر آن ، گردنها زده شد و گواهيها باطل گرديد و ما در شهرها آواره گشتيم و سختى كشيديم تا آنجا كه تصميم گرفتم به سرزمينى دور بروم و خدا را تا روزى كه به ديدارش بشتابم عبادت كنم ، ولى اين كار سبب مىشد كه وضعيّت آل محمد صلّى اللّه عليه و آله بر من پنهان مىگشت . نيز تصميم گرفتم كه همراه خوارج قيام كنم نظر آنها و نظر ما ، بر ضد حاكمانمان يكسان است ، آنها قيام مىكنند و كشته مىشوند » « 2 » .
( 2 ) معاويه ، از اقدام به هر جنايتى به خاطر اينكه حكومت و قدرتش را تضمين نمايد ، خوددارى نمىكرد ، شيعيان ، خطرى بر ضد حكومتش بودند لذا وى شديدترين و بىرحمانهترين شيوهها را براى از بين بردن آنها به كار گرفت كه از ميان اقدامات بىرحمانهاى كه وى بر ضد آنها به كار گرفت ، اين موارد بوده است :
هامش
( 1 ) ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه 11 / 43 .
( 2 ) ابن سعد ، طبقات 5 / 95 .