( 1 )
كشتار دسته جمعى
معاويه ، تا حد زيادى در ريختن خون شيعيان ، پيش رفت و به فرماندهان جلّاد سپاهش دستور داد تا شيعيان را تعقيب كنند و آنان را در هر جا باشند به قتل برسانند چنانچه بسر بن ارطات پس از جريان حكميت ، سى هزار نفر را كشت ، اينها غير از كسانى بودند كه با آتش سوزاند « 1 » .
سمرة بن جندب ، هشت هزار نفر از مردم بصره را به قتل رساند « 2 » .
زياد بن أبيه ، دست به فجيعترين كشتارها زد و دستها و پاها را بريد و چشمها را ميل كشيده ، انواع شكنجهها را در مورد شيعيان اعمال كرد كه از شدت تلخى و قساوتش ، قابل توصيف نيست .
( 2 )
از بين بردن نيروهاى متفكّر
معاويه ، به نابودى نيروهاى متفكر و انديشمند شيعه پرداخت و گروهى از آنان را به ميدانهاى اعدام روانه ساخت و سوگ و اندوه را در خانههايشان حاكم ساخت كه بعضى از آنان عبارتند از :
( 3 )
1 - حجر بن عدى
« حجر بن عدى » پرچم مبارزه را برافراشت و در دفاع از حقوق ستمديدگان و مظلومان به نبرد پرداخت و ارادهء حاكمان اموى را كه مقدرات امّت را بازيچهء
هامش
( 1 ) ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغة : 2 / 10 - 17 .
( 2 ) طبرى ، تاريخ 5 / 237 .