گناهانمان طلب مغفرت مىكنيم . اينك من با شما از در صلح در آمدهام و دوست دارم با آنان كه امام هادى مظلوم را كشتهاند ، جنگ نمايم ، پس آنچه از اموال و مردان دوست دارى ، از من درخواست كن كه به سرعت براى تو بفرستم . . . » « 1 » .
با اين شيوههاى ناپسند ، مردم شام را فريب داد و آنان را به جنگ وصى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و دروازهء علم آن حضرت فرستاد .
( 1 ) 4 - خدعه و نيرنگ از عناصر ذاتى معاويه و از عناصر تشكيل دهندهء سياست وى بود به طورى كه پسرش يزيد ، هنگامى كه مردم با او بيعت كردند و او را مدح مىگفتند ، دچار شگفتى شد و به پدرش گفت : « اى امير مؤمنان ! نمىدانيم كه ما مردم را فريب مىدهيم و يا اينكه آنان ما را فريب مىدهند ؟ ! » .
معاويه به وى پاسخ داد : هر كس را خواستى فريب بدهى ، خود را فريبخوردهء او نشان ده تا اينكه به خواستهات نزد وى دست يا بى ، آنگاه تو او را فريب دادهاى « 2 » .
معاويه ، دم خود را به نيرنگ كشيد و اهل مملكتش را با آن تغذيه نموده بود تا آنجا كه نسلى به وجود آمد كه اين پديده از برجستهترين نشانههاى آن بوده است .
( 2 )
گسترش فرصت طلبى
حكومت معاويه ، به گسترش فرصتطلبى و سودجويى ميان مردم اقدام نمود به طورى كه آنچه اسلام در برترى دادن حق و فراموش كردن خود ، آورده
هامش
( 1 ) شرح نهج البلاغه 6 / 60 - 62 .
( 2 ) مبرد ، كامل 1 / 305 .