( 1 )
بخشش اموال به موافقان
معاويه ، اموال فراوانى را به موافقين خود و مخالفين امام امير المؤمنين عليه السّلام بخشيد و در اين راه ، اسراف فراوان كرد . راويان مىگويند ؛ « يزيد بن منبّه » از بصره نزد وى رفت و از بدهى خود شكايت كرد ، معاويه به خزانهدار بيت المال گفت : سى هزار به او بده و هنگامى كه رفت ، گفت : سى هزار ديگر به خاطر روز جمل « 1 » .
معاويه ، اين اموال فراوان را به عنوان پاداش در برابر موضعگيرى وى و برادرش كه متمردان در جنگ جمل را با اموالى كه از بيت المال مسلمين غارت كرده بود ، كمك مىكرد ، به وى داده بود ، تاريخ نمونههاى بسيار از بخششهاى معاويه به نيروهاى مخالف امام و موافق با وى ، ذكر كرده است .
( 2 )
خريد اديان
معاويه ، باب جديدى را در سياست اقتصادى گشود و آن خريد اديان و خيانت وجدان بود ؛ زيرا هيأتى از اشراف عرب نزد وى رفته بودند و به هر كدام از آنان يكصد هزار داد و به « حنات » ، عموى فرزدق ، هفتاد هزار ، و هنگامى كه حنات اين مطلب را دانست ، خشمگين نزد معاويه برگشت و به او گفت : « مرا در ميان بنى تميم رسوا كردى ، اصل و نسب من صحيح است ، آيا سالخورده نيستم ؟
مگر در ميان قوم خودم ، مورد اطاعت نمىباشم ؟ » - تو چنين هستى .
هامش
( 1 ) العقد الفريد 2 / 68 .