باشد كه أو را پيدا كند ، بايد طلب أو را به فقير بدهد . وبنابر احتياط ( واجب ) از حاكم شرع
اجازه بگيرد ، واگر طلبكار أو سيد نباشد ، احتياط مستحبى آنست كه طلب أو را به
سيد فقير ندهد .
( مسأله 2288 ) اگر مال ميت بيشتر از خرج واجب كفن ودفن وبدهى أو نباشد ،
بايد مالش را به همين مصرفها برسانند وبه وارث أو چيزى نمىرسد .
( مسأله 2289 ) اگر كسى مقدارى سكه طلا يا نقره قرض كند وقيمت آن كم
شود ، چنانچه همان مقدار را كه گرفته پس بدهد كافى است واگر قيمت آن زيادتر
گردد لازم است همان مقدار را كه گرفته بدهد . ولى در هر دو صورت اگر بدهكار
وطلبكار به غير آن راضى شوند اشكال ندارد .
( مسأله 2290 ) اگر مالي را كه قرض كرده از بين نرفته باشد وصاحب مال ،
آن را مطالبه كند ، لازم نيست كه بدهكار همان مال را به أو بدهد .
( مسأله 2291 ) اگر كسى كه قرض مىدهد شرط كند كه زيادتر از مقدارى كه مىدهد
بگيرد ، مثلا يك من گندم بدهد وشرط كند كه يك من وپنج سير بگيرد ، يا ده تخم مرغ
بدهد كه يازده تا بگيرد ، ربا وحرام است . بلكه اگر قرار بگذارد كه بدهكار كارى
براي أو انجام دهد ، يا چيزى را كه قرض كرده با مقدارى جنس ديگر پس دهد ،
مثلا شرط كند يك تومانى را كه قرض كرده با يك كبريت پس دهد ، ربا وحرام
است ونيز اگر با أو شرط كند كه چيزى را كه قرض مىگيرد بطور مخصوصى پس دهد ،
مثلا مقدارى طلاى نساخته به أو بدهد وشرط كند كه ساخته پس بگيرد ، باز هم ربا
وحرام مىباشد . ولى اگر بدون اين كه شرط كند ، خود بدهكار زيادتر از آنچه قرض
كرده پس بدهد اشكال ندارد بلكه مستحب است .
( مسأله 2292 ) ربا دادن مثل ربا گرفتن حرام است ولى كسى كه قرض ربائى گرفته
مالك آن مىشود ومىتواند در آن تصرف كند ولى طلبكار حق مطالبه مقدار زيادى
كه رباست ندارد .