كبر
بنابه روايت كلينى در كافى ، عبد الاعلى از امام صادق ( ع ) پرسيد : كبر چيست ؟ فرمود :
« بزرگترين كبر آن است كه نسبت به حق ناآگاه باشى و مردم را كوچك و حقير بشمارى . » گفتم : « جهل به حق يعنى چه ؟ » فرمود : « حق را نشناسى و نسبت به اهل حق طعنه زنى . » از اين حديث مىتوان به تعريف كبر رسيد ؛ يعنى انسان خود را در موضعى قرار دهد كه چيزى جز خود را نبيند ، كه بدين وسيله از حق دور مىگردد و مردم را ناچيز و حقير مىشمارد .
دورى از حق ، مصيبت ؛ و كوچك شمردن مردم هم نادانى و حماقت است . در روايتى ديگر ، حضرت مىفرمايد : « كسى كه به اندازهء ذرّهاى كبر در دل داشته باشد ، وارد بهشت نخواهد شد . » وقتى محدّث اين حديث استرجاع كرد و گفت :
« إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ »
، به او فرمود :
« چرا استرجاع مىكنى ؟ گفتم : اين را از شما نشنيدم . » فرمود : « آنگونه كه مىپندارى نيست ، منظورم جحود ( انكار ) بود ؛ اين همان جحود و انكار است . » پس كبر همان انكار هرچيز جز خود مىباشد . همچنين به معناى كفر و انكار خداوند هم هست . امام صادق ( ع ) منظورش همين بوده است .
در سخنى ديگر ، معمر بن عمر بن عطاء از ايشان روايت مىكند : « كبر رداى خداوندى است ، و متكبّر با خداوند در نزاع است . » اين سخن ، بدون شك برگرفته از سخن رسول اكرم ( ص ) است كه فرمودند : « خداوند فرموده است : كبريا رداى من ، و عظمت و بزرگى جامهء من است ؛ و هركس با من به منازعه برخيزد او را خرد خواهم كرد . » اين حديث را