( 1 ) 15 - علّامه اربلى گويد : از ابان بن تغلب ، از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه گويد : به حضرت عرض كردم : آيا رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فدك را به فاطمه عليها السّلام بخشيد ؟
فرمود : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آن را وقف نمود و خداوند متعال اين آيه را نازل فرمود :
وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ
، آن حضرت به فاطمه عليها السّلام حقّش را بخشيد . عرض كردم : آيا حضرت رسول فدك را به او بخشيد ؟ فرمود : بلكه خداوند تبارك و تعالى به او بخشيد .
روايات نزديك به تواتر از طريق اصحاب ما در اين مورد وارد شده و ثابت گرديده است كه « ذا القربى » عبارتند از : على ، فاطمه ، حسن و حسين عليهم السّلام . « 1 »
( 2 ) 16 - احمد بن على طبرسى گويد : از حمّاد بن عثمان ، از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود : هنگامى كه با أبو بكر بيعت شد و زمامدارى وى بر عموم مهاجران و انصار تثبيت گرديد ، دستور داد تا فدك را از تصرّف حضرت فاطمه بيرون آورده كارگزاران حضرت را از آن سرزمين خارج كنند . فاطمه عليها السّلام نزد او رفته فرمود : چرا ميراثم را از من گرفتهاى و مرا از تصرّف در حقّ خود محروم ساخته دستور دادهاى نمايندهام را از فدك بيرون كنند ، با اينكه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به دستور خداوند آن را به من بخشيده و برايم قرار داده است ؟ أبو بكر گفت : براى اثبات اين ادّعا چند نفر گواه و شاهد بياور ! حضرت ، امّ ايمن را شاهد گرفت . امّ ايمن گفت :
اى أبو بكر ! من بر اين مطلب گواهى نخواهم داد مگر اينكه با گفتارى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر تو احتجاج كنم . تو را به خداوند سوگند مىدهم ، آيا نمىدانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرموده : « امّ ايمن زنى از بهشتيان است » ؟ گفت : آرى . گفت : گواهى مىدهم كه خداوند متعال به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم وحى كرد :
وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ
و حضرت فدك را به دستور خداوند به فاطمه بخشيد . پس از امّ ايمن ، على عليه السّلام آمده همان مطلب را شهادت داد . أبو بكر نامهاى براى حضرت فاطمه نوشته به دست او داد .
عمر از راه رسيده پرسيد : اين نوشته چيست ؟ گفت : فاطمه مدّعى فدك شد و امّ ايمن و على بر آن گواهى دادند ؛ من هم سند آن را به نام او نوشتم . عمر نوشته را از
هامش
( 1 ) كشف الغمّة ، ج 1 ص 476 .