( 1 ) 11 - برهان الدّين شافعى گويد : و شايد مطالبهء ارث از فدك پس از آن بود كه وى رضى اللّه عنها مدّعى شد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فدك را به او بخشيده است و از او درخواست بيّنه و شاهد كردند و على كرم اللّه وجهه و امّ ايمن بر اين مطلب شهادت دادند و به او گفته شد : آيا با شهادت دادن يك مرد و يك زن تو مستحقّ فدك مىشوى ؟ « 1 » ( 2 ) 12 - ابن ابى الحديد گويد : سيّد مرتضى گفته است : « مقتضاى حال چنان است كه در آغاز مدّعى شود كه رسول خدا فدك را به او بخشيده است » . و اين مطلب صحيح است . « 2 »
( 3 ) 13 - عبد الرحمن بن احمد ايجى گويد : اگر گفته شود كه فاطمه مدّعى شد كه رسول خدا فدك را به او بخشيده و على و حسن و حسين و امّ كلثوم بر اين مطلب گواهى دادند و أبو بكر شهادت آنان را رد كرده نپذيرفت ، مىگويم : حسن و حسين [ به خاطر صغر سن ] فرع در شهادت بودهاند ، و امّا على و امّ كلثوم به خاطر آنكه به حدّ نصاب شهادت نرسيده بودند و شايد نظر أبو بكر آن بود كه در صورت وجود يك نفر بيّنه و قسم خوردن حكم ثابت نمىشود ، زيرا مذهب بسيارى از دانشمندان چنين است . « 3 »
( 4 ) 14 - عالم زاهد ، سيّد بن طاووس گويد : تذكّراتى دربارهء آخرين بخش از جزء پنجم از تفسير محمّد بن عبّاس بن على بن مروان معروف به ابن حجّام در تفسير آيهء شريف
وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ
: دربارهء اين آيهء حديث فدك از بيست طريق روايت شده است و به خاطر همين مطلب آن را آوردم . يك طريق آن را هم متذكّر مىشويم . . . از عطيّه عوفى از ابو سعيد خدرى روايت شده است : هنگامى كه آيهء شريف
وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ
نازل شد ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فاطمه عليها السّلام را فرا خوانده فدك را به او بخشيد . « 4 »
هامش
( 1 ) السيرة الحلبيّة ، ج 3 ص 362 .
( 2 ) شرح النهج ، ج 16 ص 286 .
( 3 ) مواقف ، ص 402 .
( 4 ) سعد السعود ، صص 102 - 101 .