ابن اسحاق گفته است : كنانة بن ربيع بن ابى الحقيق را كه گنجهاى قبيلهء بنى النضير در اختيار او بود ، نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آوردند . حضرت از او خواستند كه گنجها را به او نشان دهد . وى اظهار بىاطّلاعى كرده گفت : آگاه نيستم . مردى يهودى را نزد حضرت آوردند . اظهار داشت : من مىديدم كه هر روز صبح كنانه در اطراف اين خرابه گردش مىكند . حضرت روى به كنانه كرده فرمود : اگر ثابت شد كه تو از آنها خبر دارى ، سزاوار كشته شدن مىباشى ؟ گفت : آرى . حضرت دستور داد خرابه را گود كنند مقدارى از گنجها از زير خاك بيرون آمد . بعد بقيّهاش را از او خواست . وى خوددارى كرد . حضرت به زبير بن عوام مأموريت داد كه او را آزار داده تا ناچار شود و آنچه را كه دارد بدهد . زبير مرتّب به سينهء او مىكوبيد به طورى كه به حالت مرگ افتاد ، بعد او را به محمّد بن مسلمه تحويل داد . وى او را به وسيلهء برادرش محمود بن مسلمه گردن زد . حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اهالى خيبر را در قلعههاى خودشان به نامهاى « وطيح » و « سلالم » محصور كرد تا جايى كه يقين به هلاكت و نابودى خود كرده از حضرت درخواست كردند كه آنان را از آنجا كوچ دهد تا بدين وسيله خون خود را حفظ كنند . حضرت با درخواست آنان موافقت كرد .
سپس پيامبر بر تمام اموال آنان دست گذاشته نواحى « شق » ، « نطاه » ، « كتيبه » و تمامى دژها و قلعهها را غير از حصار « وطيح » و « سلالم » تصرف كرد . اهالى فدك كه از اين ماجرا خبردار شدند ، نمايندهاى نزد حضرت فرستاده درخواست كردند كه همين رفتار را با آنان نيز داشته باشد و بدين وسيله خون و جانشان را حفظ كرده دست از اموال خود برداشتند . حضرت با پيشنهاد آنان موافقت كرد . فردى كه بين آنان و حضرت رسول وساطت مىكرد ، محيّصة بن مسعود همپيمان قبيلهء بنى حارثه بود .
هنگامى كه كار اهالى خيبر به انجام رسيد ، از حضرت خواستند كه با آنان بر نصف اموالشان مصالحه كند و گفتند : ما نسبت به اين سرزمين از شما آشناتريم و بهتر مىتوانيم آنجا را آباد و سرسبز كنيم . حضرت بر مبناى نصف با آنان مصالحه كرده قرار گذاشت كه اين اختيار را داشته باشد كه هرگاه خواست آنان را از اين سرزمين بيرون كند و حقّ اخراج آنها را داشته باشد . اهالى فدك نيز به همين گونه با آن
فاطمة الزهراء ( ع ) بهجة قلب المصطفى ( ص ) ( فاطمه زهرا ( ع ) شادمانى دل پيامبر ) ( فارسي ) — صفحة 522
مساهمون: سيد حسن افتخارزاده
ص٥٢٢