جرعهاى براى هر تشنه و طعمهاى براى هر گرسنه و آتشگيره هر شعلهاى بوديد ، زير پاى ديگران له شده بوديد ، آبهاى گنديده مىآشاميديد و برگ درختان مىچيديد ، ذليل و توسرىخور بوديد ، و « از آن وحشت داشتيد كه ديگران از اطراف به شما هجوم آورند » .
( 9 ) فانقذكم اللّه تبارك و تعالى بمحمّد صلّى اللّه عليه و آله ، بعد اللّتيّا و الّتى ، و بعد ان منى ببهم الرّجال و ذوبان العرب و مردة اهل الكتاب ،
كُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ
« 1 » او نجم قرن للشّيطان و فغرت فاغرة من المشركين ، قذف اخاه في لهواتها ، فلا ينكفئ حتّى يطأ صماخها باخمصه و يخمد لهبها بسيفه ، مكدودا في ذات اللّه ، مجتهدا في امر اللّه ، قريبا من رسول اللّه سيّد اولياء اللّه ، مشمّرا ناصحا ، مجدّا كادحا ، و انتم في رفاهية من العيش وادعون فاكهون آمنون تتربّصون بنا الدّوائر و تتوكّفون الاخبار و تنكصون عند النّزال و تفرّون من القتال .
( 1 ) ( 9 ) خداوند تبارك و تعالى شما را به حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از آن گرفتاريها نجات داد ، پس از همهء مقدّمات و بعد از آنكه به مردمان بىباك و بىشخصيّت عرب و سركشان و طاغيان اهل كتاب گرفتار شد ، « هرگاه كه آتشى براى جنگ برافروختند ، خداوند آن را خاموش كرد » و يا اگر شيطان خواست سركشى كند و يا زورگويى از مشركين خودى نشان دهد برادرش [ على ] را به كام آنها مىفرستاد ، او دست از درگيرى و جنگ برنمىداشت مگر اينكه آنان را گوشمالى داده شرارههاى آن آتش را با شمشير خود خاموش مىكرد ، او در راه خدا رنجديده و در انجام دستوراتش كوشا و به رسول خدا نزديك و نسبت به اولياى خدا سرور بود . آستين همّت را بالا زده ، خيرخواه ، كوشا و در پيگيرى كار تلاشگر و ساعى بود و شما ( در همان شرايط ) در آسايش و رفاه به سر مىبرديد ، به فكر خود بوديد و از نعمتها بهرهمند ، آسوده و بىخيال در كمين ما نشسته كه اوضاع چگونه مىچرخد ( و كى عليه ما خواهد شد ) و گوش به زنگ ، در آنجا كه قرار آسايش بود ، زودتر از ديگران بر زمين نشسته و آن هنگام كه جنگ و
هامش
( 1 ) مائده ( 5 ) : 64 .