سوره آن است كه به عنوان پاسخ گويى و رد بر كسى كه بر آن حضرت ايراد گرفته و بر نداشتن فرزند سرزنش كرده بود ، نازل شده است . بنابراين ، معناى آيه آن است كه خداوند به مرور زمان فرزندانى به آن حضرت خواهد داد . ببين كه چه قدر زياد از اهل بيت كشته شدهاند ، در عين حال دنيا از فرزندان آنان پر است و از خاندان بنى اميّه فرد قابل اعتنايى باقى نمانده است . و بعد ببين كه چه دانشمندان بزرگى در بين آنان وجود دارد ، مانند باقر و صادق و كاظم و رضا عليهم السّلام و نفس زكيّه و امثال آنان ، بنابراين ، آيه خود معجزهاى است . « 1 »
و نيز مىگويد : ما اگر كوثر را بر كثرت پيروان يا بر كثرت اولاد و عدم انقطاع نسل حمل كنيم ، اين خود اخبارى از عالم غيب خواهد بود كه مطابق با واقع قرار گرفته و بنابراين ، يكى از معجزات است . « 2 »
( 1 ) آلوسى در تفسير آيهء شريف :
إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ
گويد : « ابتر » آن كسى است كه دنباله و نسلى ندارد ، به طورى كه نسلى و ياد خوبى از او باقى نماند . ولى تو ذرّيّهات باقى خواهند ماند . . . و در عين حال بر اين مطلب دلالت دارد كه فرزندان دختر هم جزو ذرّيّه به شمار مىآيند . « 3 »
از كلمات و عبارات اين دو مفسّر چنين استفاده مىشود كه حضرت فاطمه عليها السّلام وسيلهء كثرت اولاد و بقاى نسل پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است . و اينكه ذرّيّه و اولاد آن حضرت ، ذرّيّه و فرزندان حضرت رسول مىباشند و اين از بزرگترين بركات آن حضرت است .
علّامه طباطبايى رحمه اللّه گويد : كثرت ذرّيّهء حضرت ، تنها مقصود از كوثرى است كه خداوند به پيامبر عطا فرموده و يا اينكه از او خير كثير مراد است و كثرت ذرّيّه از مصاديق خير كثير است . و اگر كثرت ذرّيّه را در نظر نگيريم جملهء
إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ
بىفايده و بىمناسبت خواهد بود .
هامش
( 1 ) فخر رازى ، تفسير كبير ، ج 32 ص 124 .
( 2 ) همان مدرك ص 128 .
( 3 ) روح المعانى ج 30 ص 247 .