( 1 ) زمينهء دوم : قرائنى كه دلالت بر اين مىكند كه نفس زكيّه همان محمّد بن عبد اللّه است .
از آن جمله : روايتى است كه ابو الفرج اصفهانى در مقاتل الطالبيّين « 26 » نقل كرده است با اسنادش از محمّد بن على حضرت باقر - عليه السلام - از پدرانش - عليهم السلام - : « نفس از فرزندان حسن است » .
دلالت اين حديث بر اين كه مقصود از نفس همان نفس زكيّه است ، و وى از اولاد حضرت امام حسن - عليه السلام - مىباشد واضح و روشن است و جز بر همان محمّد بن عبد اللّه بر شخص ديگرى صادق نيست و دربارهء خصوص او گفته شده است ، كه ابو الفرج هم در شرح حال او اين حديث را آورده است .
( 2 ) و از آن جمله روايت ديگرى « 27 » است از قول عبد اللّه بن موسى كه عدّهاى از علماى مدينه به نزد على بن الحسن آمدند و اين مسأله - يعنى مطالبهء حكومت - را با او مطرح كردند . پس او گفت : محمّد بن عبد اللّه از من شايستهتر و سزاوارتر به اين امر است . و آنگاه حديثى طولانى ذكر كرد ؛ سپس احجار الزّيت را به من نشان داده و گفت : در اينجا نفس زكيّه كشته مىشود .
عبد اللّه بن موسى گويد : ما كشتهء او را در همانجا كه بدان اشاره كرده بود ، ديديم .
( 3 ) و همچنين روايت ديگرى كه از مسلم بن بشار نقل كرده است كه گويد : در كنار غنائم خشرم همراه محمّد بن عبد اللّه بودم به من گفت : در اينجا نفس زكيّه كشته مىشود . مىگويم : مقصودش خودش بود .
وى گويد كه بعدها در همانجا كشته شد .
بنابراين نفس زكيّه شخصى جز همين محمّد بن عبد اللّه نيست ، و به جان خودم سوگند كه آن نشانهاى مهم و جالب نظر بود زيرا كه نهضتش ادامه داشته به اندازهاى كه منصور دوانيقى از او به وحشت افتاده است و اين مسأله براى هر كس كه به كتاب مقاتل الطالبيّين مراجعه كند روشن و واضح مىشود و ما فعلا
هامش
( 26 ) مقاتل الطالبيين / 184 .
( 27 ) مقاتل الطالبيين / 184 .