در اين فصل آورديم در مجموعههاى روايات بعد از اتّفاق افتادنشان نگاشته شده باشد و جاى ترديد و شك براى بعضى از مادّيين باشد كه در استناد آنها به رسول خدا ترديد كنند ، و گمان نمايند كه بعد از وقوع نوشته شده است ، لكن در اين حديث شريف اصلا جاى چنين شك و شبههاى نيست زيرا صدها سال پيش از وقوع جنگهاى صليبى از رسول خدا صادر شده و در كتب حديثى كه چندين سال قبل از وقوع جنگهاى صليبى نوشته شده وارد شده است زيرا ابو داوود در سال 257 و ابن ماجه در سال 273 « 33 » از دنيا رفتهاند در صورتى كه قدس در سال 492 بدست فرنگيان مسيحى افتاد . « 34 »
( 1 ) اين مصادر و منابع حديثى بطور متواتر از نويسندگانش نقل شده و هيچگونه احتمال زياد كردن چيزى در آنها نيست ، و اهل سنّت هميشه در فقه و عقايد و تاريخ به آن اعتماد داشتهاند .
از همين جا است كه مىتوان اين گونه احاديث را خود يكى ديگر از معجزات دانست كه چنان كه سابقا گفتيم صرف نظر از ارتباط آنها با انديشهء وجود مهدى - عليه السلام - صحت عقيدهء اسلامى و درستى گفتار رسول خدا را اثبات مىكند و گوياى اين حقيقت است كه آن حضرت هيچگاه از روى هوى و هوس سخنى نگفته و هر چه كه فرموده وحى الهى بوده است ( 2 ) ما اگر صد سال يا بيشتر پيش از جنگهاى صليبى را بنگريم خواهيم ديد كه هيچگونه جنگى و فتوحاتى پيش از آن سالها اتّفاق نيفتاده و از طرف رومىها مسلمين خاطر جمع بودند ، و با آنها در صلح و سازش زندگى مىكردند ؛ بجز حركت پيروزمندانهاى كه در مقابل هنديها داشتند « 35 » ، و يا برخى از مشاجرهها و اختلافات جزئى كه احيانا بين مسلمين و رومىها پيش مىآمد كه غالبا هم از طرف رومىها شروع مىشد ، مانند حوادثى كه در سالهاى 361 « 36 » و 421 « 37 »
هامش
( 33 ) ابن خلكان 2 / 138 و 407 .
( 34 ) كامل 8 / 89 .
( 35 ) فتوحات الاسلاميه .
( 36 ) كامل 7 / 44 ( چاپ بيروت ، سال 1386 ج 8 / 418 ) .
( 37 ) كامل 7 / 241 ( چاپ بيروت ، ج 9 / 404 ) .