تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عبدالله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى — صفحة 860

مساهمون:

ص٨٦٠
يا الوهيت على ( ع ) معتقد مىباشند استعمال گرديد .

سير كلمهء عبد الله سبأ در تاريخ :

و اما « عبد الله سبأ » چنان كه در صفحات پيش اشاره گرديد نخست منظور از اين كلمه همان « عبد الله بن وهب سبائى » بود كه در عصر على ( ع ) زندگى مىكرد و در آخر رياست گروه خوارج را به عهده گرفت سپس بعد از افسانه‌سازى سيف و انتشار افسانهء سبئيه « عبد الله بن وهب سبائى » فراموش گرديد و كلمهء « عبد الله سبأ » در بارهء يك مرد مرموز و موهوم يهودى كه از يمن آمده بود و بنا به روايت سيف معتقد به وصايت على ( ع ) بود به كار رفت ، ولى با مرور زمان افسانهء سبئيه پيرايه‌هاى زيادى به خود گرفت و عبد الله سبأ قهرمان اين افسانه نيز طبعاً صورت تندتر و خرافىترى پيدا نمود و در بارهء يك مرد خطرناك‌تر غالى و تندرو كه فرقه سبئيه معتقد به الوهيت على را به وجود آورده است استعمال گرديد . اين تغيير و تحوّل گاهى در فهم معناى بعضى از روايات باعث اشتباه گرديده است مثلًا : روايات و جريانات تاريخى و احاديث معصومين كه راجع به عبد الله اول است گاهى در اشتباه لفظى در بارهء عبد الله سبأ دوم و ساخته سيف تأويل و تطبيق شده است و بدين صورت مطالب و وقايع تاريخى و بعضى احاديث معصومين به هم در آميخته و تحريف قهرى در تاريخ و حديث به عمل آمده است و در اثر عدم دقت و عدم بررسى تاريخ‌نويسان اين اشتباه و تحريف قهرى در طول اعصار و قرون متمادى ادامه يافته و تدريجاً در عمق تاريخ ريشه دوانده و جنبه واقعيّت به خود گرفته است . اگر چه اين اشتباه و تحريف اختصاص به كلمهء عبد الله سبأ و سبئيه ندارد ، بلكه هزاران كلمهء ديگر در فرهنگ اسلام به اين سرنوشت متبلا گرديده است و علما نيز در بارهء آنها كتاب‌ها نوشته و بررسى كرده‌اند ، ولى با اين حال كلمات تحريف شدهء ديگرى كه از آنها غفلت شده و از قلم اين علما افتاده است و در كتاب‌هاىشان جمع‌آورى نشده و بررسى نگرديده شايد به هزارها برسد .