بلاذرى و اشعرى و مقريزى استفاده مىگردد .
و يا اين كه افسانهاى ساخته و براى افسانهء خويش نيز قهرمانى آفريده است و نام قهرمان افسانهاش را مستقيماً و مستقلًا « عبد الله بن سبأ » ناميده است بدون اين كه اين نام را از نام كسى ديگر گرفته و اقتباس كرده باشد .
به هر صورت براى « عبد الله سبأ » غير از همان « عبد الله بن وهب سبائى » كه در دوران عثمان و على ( ع ) مىزيسته است واقعيّت و وجود ديگرى نبوده است .
افسانهء سبئيه سيف در قرن دوم و اوايل قرن سوم در شهرهاى عراق مانند كوفه « 1 » بصره و بغداد و اطراف آن انتشار يافت و بعد از انتشار اين افسانه در اين شهرها معناى اصلى كلمه سبئيه كه همان انتساب به قبيله قحطان و سبئى بود فراموش گرديد و اختصاصاً در هما فرقه جديد مذهبى كه خود سيف با خيال خويش آن را ساخته بود به كار رفت ، ولى در همان زمان كه كلمه سبئيه در كوفه و بصره در معناى جديدش انتشار يافته بود در شهرهاى يمن ، مصر و اندلس در معناى اصلى و اولى خود كه انتساب به قبيله قحطان مىباشد استعمال مىگرديد بنا بر اين در قرن دوم و اوايل قرن سوم كلمهء سبئيه به دو معناى مختلف و جدا از هم دلالت مىكرد در شهرها و بلاد شرق اسلام به معناى فرقهء جديد مذهبى و در ديگر شهرها و بلاد در نسبت قبيلگى استعمال مىگرديد .
و پس از اين افسانهء سبئيه با مرور زمان به السنه و افواه عوام افتاد و با گفتههاى خرافى مردم كوچه و بازار به هم در آميخت و بدين وسيله دگرگونى و تغييرات وسيعى به خود گرفت و در واقع همان معناى فرقهاى مذهبىاش نيز به يك معناى خرافىترى تبديل گرديد و در بارهء كسانى كه در بارهء على ( ع ) غلو كرده و به الوهيت وى معتقد باشند استعمال شد .
و پس از انتشار يافتن افسانهء سبئيه معناى اصلى و اولى كلمه سبئيه يعنى نسبت قبيلگى در همه جا و در تمام شهرها و جامعههاى اسلامى بهطور كلى فراموش گرديد و به همان معناى جديد اختصاص يافت و منحصراً در بارهء كسانى كه به وصايت و
هامش
( 1 ) . در نزد ابى مخنف عالم كوفى ( درگذشتهء 157 ه - . ) روايتى از روايات سيف در بارهء افسانهء سبئيه يافتيم كه براى توضيح بيشتر آن به مقدمه جلد اول كتاب « صد و پنجاه صحابى دروغين » مراجعه فرماييد .