تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عبدالله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى — صفحة 858

مساهمون:

ص٨٥٨

خلاصهء مباحث گذشته

سير كلمهء سبئيه در تاريخ :

از همهء آنچه در صفحات و فصول پيش در بارهء افسانهء ابن سبأ و سبئيه آورديم به طور خلاصه چنين برمىآيد كه : لفظ سبئيه از زمان جاهليّت تا دوران حكومت بنى اميّه دلالت مىكرد بر نسبت افراد به سبأ بن يشجب و قبيله قحطان و يكى از اين افراد نيز « عبد الله بن وهب سبائى » رئيس فرقه خوارج بوده است . ولى بعد از وقوع اختلاف و عداوت در ميان قبايل عدنان و قحطان در مدينه و كوفه قبايل عدنان اين كلمه را در مقام تغيير و نكوهش قحطانيان به كار بردند و آن را از معناى نسبت قبيلگى به معناى بدگويى و نكوهش بر قبايل قحطان و طرفداران آنان تغيير دادند و اين استعمال و تغيير معنا در كوفه و در دوران بنى اميّه انجام گرفت . ولى بعد از آن كه سيف به دوران رسيد به علت و انگيزه تعصّب شديد قبيلگى و كفر و زندقه‌اى كه داشت افسانه سبئيه را ساخت و در اين افسانه ، لفظ سبئيه را از معناى نسبت قبيلگى و يا تغيير و نكوهش به معناى يك فرقه جديد مذهبى تحريف نمود و مؤسّس اين مذهب را نيز مردى به نام عبد الله سباى يمانى معرّفى كرد . نام « عبد الله سبأ » مؤسّس فرقهء سبئيه را نيز سيف يا از نام « عبد الله بن وهب سبائى » سرپرست گروه خوارج گرفته و آن را بدين صورت تحريف نموده است چنان كه از گفتهء