تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عبدالله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى — صفحة 788

مساهمون:

ص٧٨٨
مىدادند ببندد ، و آنان را سخت بكوبد . سيف از اين راه توجّه و رضاى خاطر قبيلهء خود عدنان و صاحبان زور و سلطه را جلب كرده و آنها را با افسانه‌سازى خود ، راضى و خشنود ساخته و نيز با افسانه‌هاى خود لباس دفاع از صحابه‌اى كه زمام حكومت و زور در دست‌شان بود پوشانده و افسانه‌هاى خويش را به زيور جانب‌دارى از صحابه پيامبر ( ص ) جلوه‌گر ساخته و بدين وسيله از ايرادها و انتقادهايى كه به مشهورين صحابه و قدرت‌مندان قرن اوّل اسلام وارد مىآمد دفاع گرديده و قهراً طرفدارى و حمايت عموم مردم را از افسانه‌هايش جلب كرده است . سيف با اين روش توانست رواج افسانه‌هاى خويش را تضمين كند و با مرور زمان براى انتشار و پيشرفت ساخته‌هاى خود پشتوانهء اساسى و پشتيبان محكمى فراهم آورد . و به همين جهت بود كه كتاب « جمل » سيف كه افسانهء عبد الله بن سبأ را در بر داشت بعد از انتشارش دست به دست گشت و افسانه‌هاى آن ، دهان به دهان نقل گرديده و قلم‌ها نيز همان داستان‌ها را از كتاب وى گرفته به كتب ديگر منتقل نمودند ، سپس آنچه را كه در بارهء افسانهء « سبئيه » قلم‌هاى مورّخينى مانند طبرى و امثال وى به كتاب‌هاى تاريخ وارد كرده بود به همان صورتى كه سيف ساخته بود و بدون كم و زياد به حال خود باقى ماند و به دست نسل‌هاى بعدى رسيد .

تحوّلات در افسانهء سبئيه

ولى آنچه را كه از افسانهء عبد الله بن سبأ بر سر زبان‌ها افتاده بود و به صورت افسانهء عاميانه در آمده بود ، تدريجاً و با مرور زمان در ميان مردم رشد و پرورش پيدا كرد و دائرهء وسيع‌ترى براى خود باز كرد . و تغييرات و تحوّلات فراوانى در آن پديد آمد تا اين كه افسانهء ابن سبأ ، به صورت دو افسانه در آمد : اوّل افسانه‌اى كه سيف ساخته بود ، و در كتاب‌ها ثبت گرديده بود .
عبدالله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى — صفحة 788 | السيد مرتضى العسكري / سيد احمد فهرى زنجانى / عطا محمد سردارنيا