شب گرم . بعضى ديگر گفتهاند : بارده مائيّه در زمين موجودند چون برودت بر ظاهر زمين مستولى شود اجزاى باردهء مائيه قبول سخونت نمىكنند تأثير آن بالكلّ متوجه بر باطن زمين است ، چه تأثير قوّه واحده در شيى قليل آسان و سهلتر است از تأثير در كثير ؛ پس در آنچه قليل است اثر كند ، دور آنچه كثير است بىاثر است استيلاى حرارت را بر ظاهر زمين نيز اين قياس كن !
2993 - تصريف قضا
اين قضا را ، گونهگون تصريفهاست * چشمبندش « يفعل اللّه ما يشاست »
گر شود ذرات عالم پيچپيچ * با قضاى آسمان هيچند هيچ
چون قضا بيرون كند از چرخ سر * عاقلان گردند جمله كور و كر
قبه برخاستى تو از حباب * آخر آن خيمه است پس واهى طباب
اين جهان و اهل او بىحاصلند * هردو اندر بىوفايى يكدلاند
زاده دنيا چو دنيا بىوفاست * گرچه آرد رو به تو رو در قفاست
( ناشناس )
2994 - علامت ظفر
كسى « بوذر جمهر » را گفت : علامت ظفر به امور مطلوبه مستصعبه چيست ؟ گفت : ملازمت طلب و كتمان سرّ و صبر كردن در اصلاحات در حرف ميم .
2995 - دايره افلاك
منقول است : شيخ « ابو طالب مكّى » در « قوة القلوب » گفته : افلاك ، به انفاس بنى آدم داير مىشوند .
2996 - نفس باقى
« محقّق طوسى » در شرح « اشارات » گفته : نفس ابوين به قوّه جاذبه اجزاى غذاييه را جمع كند و بعد از آن اجزا را به اخلاط سازد و به قوّه مولده از آن اخلاط مادّه منى را جدا كرده به منى گرداند و آن قوّه مانند صورت معدنيّات صورت حافظه مزاج منى مىشود . پس در رحم به سبب استعدادى كه در آنجا كسب مىكند منى را كمالى حاصل شود كه مستعدّ از براى نفس حمل گردد