نوبتى بر بستر استراحت تكيه كرده ، دو جاريه كه يكى مكّى و يكى مدنى الاصل است ، مرا در خواب انگاشتند . مدنى دست به جانب قضيب من دراز كرده ، نعوظى اتّفاق افتاد . مكّى برجست و بر آن نشست . مدنى گفت : به مضمون حديث نبوى كه از نافع از ابن عمر از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله است كه فرموده : « من أحيى أرضا ميتة فهى له » ، « كسى كه زمين مردهاى را زنده كند ، از آن اوست » به اين كه تو كردى ، من اولى و احقّم . مكّى گفت : من هم از مضمون حديث نبوى كه از معمّر از عكرمه از ابن عبّاس از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله است كه فرموده : « ليس الصيد لمن أثاره انما الصيد لمن قبضه » ، « صيد براى كسى كه آن را دنبال كند نيست ، براى كسى است كه آن را بگيرد » مخالفت نكردهام . هارون را وقوع اين حركت در خنده درآورد و سوداى آن شيرين سخنان در سر افتاده ، هر دو را از جعفر گرفت .
1507 - افراد خانواده
از كلام « شيخ جمال الدّين بن عالك » در ذكر قول « جرير » كه « او » را به معنى « بل » آورده است :
ماذا ترى في عيال قد برمت بهم * لم أحص عدتهم الابعداد
كانوا ثمانين أو زادوا ثمانية * لو لا رجاؤك قد قتلت اولادي
* * * درباره خانواده من چه مىگويى ؟ به درستى كه از آنها خسته شدم زيرا هيچگاه نمىتوانم عدد آنها را بگويم مگر با شمارشگر . هشتاد نفر بود بلكه هشت نفر هم به آنها اضافه شده است و اگر به خواهش تو فرزندان خود را مىكشتم .
و از قبيل قول خداوند تعالى است :
وَ أَرْسَلْناهُ إِلى مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ
. « 1 »
1508 - رد خواهش از مخلوق
كل رزق ترجوه من مخلوق * يعتريه ضرب من التعويق
و أنا قائل و أستغفر اللّه * مقال المجاز لا التحقيق
لست أرضى من فعل ابليس شيئا * غير ترك السجود للمخلوق
( ابن ابى صقر واسطى )
هامش
( 1 ) . سورهء صافات ، آيه 147 . ( و او را به سوى صد هزار تو يا بيشتر [ به پيامبرى ] فرستاديم ) .