25 . قرقيزى
. زبان گروهى از قرقيزهاى پامير است كه عمدتا به دو قبيله تعلق دارند : تىيت و كسك ( - دور « 1 » ) . اشغال متناوب بخشهايى از پامير به وسيلهء قرقيزها ، تا قرن دوازدهم / هجدهم ، در اواخر قرن سيزدهم / نوزدهم به صورت دايمى درآمد . گويش آنها بخشى از گروه قپچاق است ( هزايى ، ( د . اسلام ) ، چاپ 2 ، مدخل قپچاق ) ؛ آثارى از تماس با تاجيكى و فارسى كابلى در اين گويش مشهود است ( ( اطلس زبانشناختى افغانستان ) ، پرسشنامهء عادى ، 6 / ب ، جمعآورى دور ) .
26 . اويغور
. هنوز هم در كابل اقليت كوچكى از افغانهاى « اويغورى شده » كه در اوايل دههء 1340 ش / 1960 از شينجيانگ « 2 » ( در چين ) به موطن خويش بازگشتند به اين زبان تكلّم مىكنند ( بلان ، ص 212 ) . چون با ازبكهاى پايتخت در تماساند ، گويش آنها از فارسى كابلى و ازبكى متأثر است ( كيفر ، ( گويش اويغورى كابل ) « 3 » ، زير چاپ ) .
27 . مغولى
. در افغانستان زبانى پسمانده است كه در ناحيهء هرات ( كوندور ، كاريزملّا ، بدوى ، ده شيخ ، دو رودى ، سمنآباد ، نو [ ناب در نزديكى او به ] ) به آن تكلم مىشود ( وايرز ) « 4 » . مواد مغولى در جاى ديگر جمعآورى شده است ، ولى اين مواد اهميت چندانى ندارند و اغلب آنها نيز منتشر نشدهاند ( همانجا ، ص 11 - 13 ؛ پرسشنامهء خلاصه شدهء 200 و
هامش
( 1 ) .R . Dor( 2 ) .xingyang( 3 ) .Le Parler uighur de Caboul( 4 ) .M . Weiers