بنشينيم !
حقايق تاريخى و افسانههاى سيف .
سيف بن عمر تنها كسى است كه از بيوه شدن يك بارهء بيش از يك هزار و هفتصد بانوى « نخعى » ، و « بجيله » يمانى قحطانى ، بر اثر جنگ قادسيه خبر داده ، و آن را مسألهاى چشمگير معرفى كرده است كه براى معالجهء آن اعراب غيرتمند شمالنشين شبهجزيره ، جوانمردانه پيش آمدهاند ، و آن بانوان بىسرپرست را كه شوهران بىعرضه و بىحال قحطانىشان در پهنهء كارزار مردان جنگى از پاى درآمده بودند ، به زير چتر حمايت و سرپرستى خود گرفتهاند ، و سايهء عنايت و بزرگوارى خود را بر سرشان انداختهاند ! !
و هم او تنها كسى است كه مسألهء « اروى » و « هنيده » دختران عامر هلاليه ، و شعر « قعقاع » را در انتخاب همسر براى اروى ساخته است .
عروه مأمور فتح همدان و دستبى
اما آنچه را كه ديگران در موضوع فتح « همدان » و « دستبى » ، « رى » ، « آذربايجان » آوردهاند ، همگى بر خلاف ، قصهها و افسانههاى سيف است . مثلًا « بلاذرى » در كتاب « فتوح البلدان » خود مىنويسد :
دو ماه از جنگ نهاوند ، خليفهء وقت عمر به خطاب به عمار بن ياسر والى كوفه نامهاى نوشت و طى آن فرمان داد كه « عروة بن زيد خيل طائى » را به همراهى هشت هزار رزمنده براى تصرف شهرهاى « رى » و « دستبى » مأمور كند .
عروه فرمان برد ، و با سپاه تحت فرماندهيش به سوى مأموريت خود حركت نمود . اهالى رى و ديلميان نيز با يكيدرگى اتحاد كرده براى مقابله و مقاومت در برابر قواى اعراب تجهيز كرده به انتظار ايشان نشستند . اما سرانجام پس از جنگ شديدى كه بين قواى ايشان و عروه درگرفت ، عروه براىشان دست يافت و پيروز شد ، و گروهى از ايشان را از دم تيغ گذرانيد ، و اموال و دارائىشان را نيز مصادره فرمود ، و با قدرت بر منطقه مسلط گرديد .